تحقیقات اطلاع‌رسانی و کتابخانه‌های عمومی

چالش‌های کتابخانه های کودک و نوجوان در ایران

مقالات آماده انتشار

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

اعظم یگانه جوپیش 1
فهیمه باب الحوائجی 2
زهره میرحسینی 1
نجلا حریری 3

1 گروه علم اطلاعات و دانش‌شناسی، واحد تهران شمال، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران

2 گروه علم اطلاعات و دانش‌شناسی، واحد علوم و تحقیقات، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران

3 گروه علوم ارتباطات و دانش‌شناسی، واحد علوم و تحقیقات، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران

10.61882/publlij.2026.2081127.1056
چکیده
هدف: کتابخانه‌ها در دنیای فناوری و اطلاعات امروز به سرعت در حال تغییرند و باید نسبت به ارزیابی مستمر و اصلاح رویه و فرایندهای خود اقدام نمایند. این پژوهش با هدف شناسایی ابعاد، مولفه‌ و شاخص‌های چالش‌های کلیدی کتابخانه‌های کودک و نوجوان در ایران اجرا شده است.
روش: پژوهش حاضر با رویکرد ترکیبی از دو روش کیفی فراترکیب و دلفی استفاده شد. ابتدا در مرحله فراترکیب از 200 پژوهش انجام شده در فاصله سال‌های 1394 تا 1404، تعداد 45 پژوهش انتخاب و مولفه‌های مرتبط با چالش‌های کتابخانه‌های کودک و نوجوان استخراج شد. گام دوم، مولفه‌ها در قالب پرسشنامه‌ای در دو مرحله در اختیار 20 نفر از خبرگان توزیع و داده‌ها با استفاده از روش‌های آماری مورد تجزیه و تحلیل قرار گرفت.
یافته‌ها: در این پژوهش با اجماع خبرگان، 17 شاخص در ذیل سه مولفه اصلی شناسائی گردید، یک شاخص با امتیاز (مد)10، هشت شاخص با امتیاز 9، پنج شاخص با امتیاز 8 و سه شاخص با امتیاز 7 می‌باشد که بیانگر توافق بالای خبرگان است. میانگین نمرات نشان داد مولفه‌های ساختاری و سازمانی 570/8؛ مولفه توسعه و نوآوری 400/8 و مولفه فرهنگی و آموزشی 280/8 به ترتیب دارای بیشترین اهمیت هستند.
نتیجه‌گیری: جمع‌بندی نظرات خبرگان نشان می‌دهد، در زمینه چالش‌های کتابخانه‌های کودک و نوجوان، مهمترین مؤلفه‌ها، به ترتیب عبارتند از: «ساختاری و سازمانی»،«توسعه و نو‌آوری» و«فرهنگی و آموزشی»؛ همچنین در زمینه شاخص‌ها، مهمترین شاخص «تفاوت میان کتابخانه کودک و نوحوان با کتابخانه تخصصی» و کم اهمیت‌ترین چالش‌ها، «ترویج فرهنگ و آموزش» و «ناکارآمدی در خدمات» هستند.

کلیدواژه‌ها

کتابخانه‌های کودکان و نوجوان
چالش‌ ساختاری و سازمانی
چالش توسعه و نوآوری
موضوعات
تحقیقات اطلاع‌رسانی و کتابخانه‌های عمومی

مقالات آماده انتشار، پذیرفته شده
انتشار آنلاین از 27 اردیبهشت 1405

صفحه اصلی

ارسال مقاله

داوران

تماس با ما