1
دکتری علم اطلاعات و دانششناسی، دانشگاه رازی، کرمانشاه، ایران
2
گروه علم اطلاعات و دانششناسی، دانشگاه رازی، کرمانشاه، ایران
10.61882/publlij.2026.2075068.1046
چکیده
هدف: پژوهش با هدف آگاهی از راهبردهای فراشناختی خواندن فعال در بسترهای خواندن دیجیتال مورد استفاده دانشجویان دانشگاه رازی انجام شده است. روش: این پژوهش به روش توصیفی- پیمایشی است. جامعه پژوهش دانشجویان مقطع کارشناسی دانشکده علوم اجتماعی دانشگاه رازی که با استفاده از روش نمونهگیری تصادفی طبقهای 234 نفر دانشجوی سال اول و آخر از رشتههای روانشناسی، علم اطلاعات و دانششناسی، مشاوره و علوم سیاسی بودند. از پرسشنامه بررسی راهبردهای خواندن آنلاین اندرسون در سه بخش راهبردهای خواندن کلی، راهبردهای حل مسئله و راهبردهای حمایتی استفاده شد. برای تجزیه و تحلیل دادهها از آزمون t مستقل و تحلیل واریانس یکطرفه استفاده شد. یافتهها: پاسخدهندگان بیشترین تمایل را به راهبردهای حل مسئله هنگام مطالعه آنلاین داشتند. میانگین نمره بالا برای تجسم نشاندهنده تمایل دانشجویان برای درک بهتر و حفظ مطالب بر تصویرسازی ذهنی بود. یافتهها نشان داد که سطح تحصیلات یک عامل تعیینکننده است؛ بهطوریکه دانشجویان سال آخر در مقایسه با دانشجویان سال اول، تسلط بیشتری راهبردهای کلی و حل مسئله، داشتند. در مقایسه رشتههای مختلف تحصیلی، دانشجویان رشته علم اطلاعات و دانششناسی بهطور معناداری از راهبردهای حمایتی بیشتر استفاده میکردند. زیرا آنها با ویژگیها و ابزارهای دیجیتال و منابع اینترنتی و آنلاین در طی دوران تحصیل بیشتر از سایر رشتههای مورد پژوهش آشنا میشوند. نتیجهگیری: این پژوهش نشان داد که دانشجویان به شکل معناداری بر راهبردهای حل مسئله (مانند تجسم اطلاعات و افزایش توجه در مواجهه با متون چالشی) تکیه میکنند و از راهبردهای حمایتی (بهویژه بازنویسی) کمتر استفاده مینمایند.
Akkakoson S. (2013). The relationship between strategic reading instruction, student learning of L2-based reading strategies and L2 reading achievement. Journal of Research in Reading, 36(4), 422–450. https://doi.org/10.1111/jrir.12004
Anderson, N. J. (2003). Scrolling, Clicking, and Reading English: Online Reading Strategies in a Second/Foreign Language. Reading Matrix: An International Online Journal.Vol. 3(3), 1-33. https://www.readingmatrix.com/articles/anderson/article.pdf
Anggraini. M.P., Cahyono. B.Y., Anugerahwati. M., & Ivone. F.M. (2021). Correlation Patterns among Online Reading, Offline Reading, Metacognitive Reading Strategy Awareness, and General English Proficiency. Advances in Social Science. Education and Humanities Research. 624. 170-175. https://doi.org/10.2991/assehr.k.220201.030
Azmuddin, R. A., Nor, N. F. M., & Hamat, A. (2017). Metacognitive online reading and navigational strategies by science and technology university students. GEMA Online journal of language Studies, 17(3), 18-36. [In Persian] https://doi.org/10.17576/gema-2017-1703-02
Barzegar Befroee, M., & Barzegar Befroee, K. (2020). The Relationship of Goal Orientation and Reading Metacognitive Strategies in Female Student Teachers with Mediation of Academic Motivation. Teaching and Learning Research, 13(2), 35-46. [In Persian] https://doi.org/10.22070/tlr.2017.13.2.35
Florit, E., De Carli, P., Lavelli, M., & Mason, L. (2023). Digital reading in beginner readers: Advantage or disadvantage for comprehension of narrative and informational linear texts?. Journal of Computer Assisted Learning, 39(2), 432-445. https://doi.org/10.1111/jcal.12754
Godwin, C. (2019). Cognitive approach in reading a text. Journal of Business Management (CJBM). www.cms.ac.in/journals-cms.php
Jian, Y. C. (2022). Reading in print versus digital media uses different cognitive strategies: evidence from eye movements during science-text reading. Reading and Writing, 35(7), 1549-1568. https://doi.org/10.1007/s11145-021-10246-2
Khan, M., & Rasheed, S. (2019). Moderating Role of Learning Strategies Between Meta-Cognitive Awareness and Study Habits among University Students. Pakistan Journal of Psychological Research, 34(1), 215-231. https://doi.org/10.33824/PJPR.2019.34.1.12.
Lauterman, T., and Ackerman, R. (2014). Overcoming screen inferiority in learning and calibration. Computers in Human Behavior, 35. 455-463. https://doi.org/10.1016/j.chb.2014.02.046.
Lewandowski, D., & Kammerer, Y. (2021). Factors influencing viewing behaviour on search engine results pages: a review of eye-tracking research. Behaviour & Information Technology, 40(14), 1485-1515. https://doi.org/10.1080/0144929X.2020.1761450
Liu, Y., & Gu, X. (2020). Media multitasking, attention, and comprehension: A deep investigation into fragmented reading. Educational Technology Research and Development, 68(1), 67-87.. https://doi.org/10.1007/s11423-019-09667-2
Mukhlif, Z., & Amir, Z. (2017). Investigating the metacognitive online reading strategies employed by Iraqi EFL undergraduate students. Arab World English Journal, 8(1), 372–385. https://doi.org/10.24093/awej/vol8no1.26
Ramli, N. F. M., Darus, S., & Bakar, N. A. (2011). Metacognitive online reading strategies of adult ESL learners using a learning management system. Theory and Practice in Language Studies, 1(3), 195-204. https://doi.org/10.4304/tpls.1.3.195-204
Reichle, E. D., Yu, L., Liao, S., & Kruger, J.-L. (2021). Using simulations to understand the reading of rapidly displayed subtitles. In Comparative cognition animal minds: Proceedings of the 43rd Annual Meeting of the Cognitive Science Society (pp. 445-451). (Proceedings of the Annual Meeting of the Cognitive Science Society; Vol. 43). Cognitive Science Society. https://escholarship.org/uc/item/77f4h3qn
Rianto, A. (2022). Exploring correlation between metacognitive online reading strategy use and online reading comprehension of EFL students. Turkish Online Journal of Distance Education, 23(2), 223–235. https://doi.org/10.17718/tojde.1096448
Singer, L. M., & Alexander, P. A. (2017). Reading on paper and digitally: What the past decades of empirical research reveal. Review of educational research, 87(6), 1007-1041. https://doi.org/10.3102/0034654317722961
Snell, J., & Grainger, J. (2019). Readers are parallel processors. Trends in Cognitive Sciences, 23(7), 537-546. https://doi.org/10.1016/j.tics.2019.04.006
Syafiqah Abdullah, N., & Ismail, H.H. (2025). Click, Think, Read: Investigating the Use of Metacognitive Online Reading Strategies among Malaysian ESL Students. International Journal of Research and Innovation in Social Science, 9(2), 308-320. https://doi.org/10.47772/IJRISS.2025.9020026
Veldre, A., Reichle, E. D., Yu, L., & Andrews, S. (2023). Understanding the visual constraints on lexical processing: New empirical and simulation results. Journal of Experimental Psychology: General, 152(3), 693. https://doi.org/10.1037/xge0001295. Epub 2022 Sep 15. PMID: 36107696.
Yacob, R, & Mohamad, M. (2023). Investigating the metacognitive online reading strategies among ESL undergraduates. International Journal of Academic Research in Business & Social Sciences, 13(11), 225–239. https://doi.org/10.6007/IJARBSS/v13-i11/19245
