تحقیقات اطلاع‌رسانی و کتابخانه‌های عمومی

تبیین مفهوم «خواندن» در مطالعات برنامه درسی

10.61882/publlij.2025.2072165.1027
دوره 31، شماره 3 - شماره پیاپی 122
ویژه‌نامه خواندن
پاییز 1404
صفحه 57-70
تحقیقات اطلاع‌رسانی و کتابخانه‌های عمومی

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسنده

مرتضی بازدار قمچی قیه

گروه آموزش علوم تربیتی، دانشگاه فرهنگیان، تهران، ایران

چکیده
هدف: هدف این پژوهش تبیین مفهوم «خواندن» در مطالعات برنامه درسی است.
روش: رویکرد حاکم بر این پژوهش کیفی بوده و در آن از روش کتابخانه‌‌ای اکتشافی استفاده می‌شود. منابع گردآوری داده‌های این پژوهش، کتاب‌ها، مقالات و نوشته‌های مکتوب در مورد موضوع است. پس از بررسی و مطالعه منابع انتخاب شده با توجه به هدف پژوهش، داده‌های لازم گردآوری و در جهت پاسخ به مسئله اصلی پژوهش سازماندهی و ارائه می‌شود.
یافته‌ها: خواندن که به‌عنوان یک مهارت شناختی است در حوزه برنامه درسی معانی دیگری نیز دارد. برنامه درسی دارای هویت‌های چندگانه از قبیل هویت سیاسی، اتوبیوگرافی، پدیدارشناسی، فمنیستی، زیبایی‌شناختی و پست مدرنیسم است. در هویت سیاسی برنامه درسی، خواندن به معنای درک و بازتفسیر پیام‌های سیاسی و ابزاری برای رهایی‌بخشی است. در هویت اتوبیوگرافی برنامه درسی، خواندن به معنای خودشناسی و باز تعریف هویت فردی است. در هویت پدیدارشناسی برنامه درسی، خواندن به‌عنوان یک فعالیت عمیق و انسانی، تشکیل و بازسازی هویت است. همچنین در هویت فمنیستی برنامه درسی، خواندن به عنوان برجسته کردن صداهای حاشیه‌ای، مقابله با هنجارهای جنسیتی است. در هویت زیبایی‌شناختی برنامه درسی نیز این مفهوم شامل فرآیند درگیرشدن با احساسات، شناخت دنیای درونی خود و دیگران است و در نهایت در هویت پست مدرنیسم برنامه درسی به معنای تفسیر و بازسازی معنا توسط خواننده، پرسش‌گری و ساختارشکنی و مرگ مؤلف است.
نتیجه‌گیری: در مجموع خواندن علاوه بر معنای مکانیکی یا سطحی، به‌عنوان یک فرآیند پیچیده و چندبُعدی در نظر گرفته می‌شود که شامل جنبه‌های شناختی، اجتماعی، فرهنگی و زبانی است و به عنوان ابزاری برای خود پژوهی تلقی می‌شود.

کلیدواژه‌ها

خواندن
خودپژوهی
برنامه درسی
هویت‌های برنامه درسی
Barthes, R. (1967). The Death of the Author. Image, music, text. London: Fontana Press.
Block, Alan A. (2007). Pedagogy, Religion, and Practice: Reflections on Ethics and Teaching. New York: Palgrave Macmillan.
Derrida, J. (1976). Of Grammatology The Johns Hopkins University Press. Baltimore MD.
Eisner, E.W. (2003). The arts and the creation of mind. Language arts, 80(5), 340-344.
Foucault, M. (2002). The Archaeology of Knowledge. London & New York, Routledge.
Fathi Vajargah, K. (2021). Curriculum Identities. (Vol. 1, 4th ed.). Tehran: Aeezh Publishing. [In Persian]
Fathi Vajargah, K. (2023). Principles and Fundamental Concepts of Curriculum Planning. Elm‑e Ostadān Publishing. [In Persian]
Freire, P. (1970). Pedagogy of the Oppressed. New York: Continuum
Gadamer, H.G. (2004). Truth and Method (2nd ed.). London: Continuum.
Greene, M. (1995). Art and imagination: Reclaiming the sense of possibility. The Phi Delta Kappan, 76(5), 378-382. https://www.jstor.org/stable/20405345
Goodson, I.F. & Gill, S.R. (2011). Narrative pedagogy: Life history and learning. (Vol. 386). Peter Lang. https://www.die-bonn.de/doks/report/2011-rezension-narrative-pedagogy.pdf
Grumet, M.R. (1988). The politics of interpretation: Reading and writing in curriculum studies. Journal of Curriculum and Supervision, 3(4), 277-297.
Pinar,W.F. (2015). Ducational Experience as Lived: Knowledge, History, Alterity. Routledge. https://www.taylorfrancis.com/books/mono/10.4324/9781315752594/educational-experience-lived-knowledge-history-alterity-william-pinar
Pinar, W.F. (2007). What is curriculum theory?. Routledge. https://www.taylorfrancis.com/books/mono/10.4324/9781315625683/curriculum-theory-william-pinar
Rosenblatt, L. M. (1978). The Reader, the Text, the Poem: The Transactional Theory of the Literary Work. Carbondale: Southern Illinois University Press.
Slattery, P. (2013). Curriculum Development in the Postmodern Era: Teaching and Learning in an Age of Accountability. Routledge. https://www.taylorfrancis.com/books/mono/10.4324/9780203139554/curriculum-development-postmodern-era-patrick-slattery
Staal, S. (2011). Reading Women: How the Great Books of Feminism Changed My Life. Public Affairs.
Van Manen, M. (1990). Researching lived experience: Human science for an action sensitive pedagogy. Routledge. https://www.taylorfrancis.com/books/mono/10.4324/9781315421056/researching-lived-experience-max-van-manen
Walker, F.D. (2003) Fundamentals of Curriculum: PASSION AND.

صفحه اصلی

ارسال مقاله

داوران

تماس با ما