مدل‌سازی تأثیر رهبری اصیل و مرشدیت سازمانی بر آوای سازمانی با نقش میانجی صلاحیت اخلاقی در کتابخانه‌های عمومی استان آذربایجان‌شرقی

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسنده

-

چکیده
هدف: امروزه نمی‌توان با تکیه بر رویکردهای سنتی به مدیریت منابع انسانی، به ایجاد مثبت‌گرایی در کار همت گماشت، بلکه این امر مستلزم اتخاذ یک سبک رهبری اصیل است که هم اهمیت و لزوم مثبت‌گرایی را درک کند و هم بتواند مروج مثبت‌گرایی در سازمان باشد که از توانمندی‌ها و مهارت‌های کارکنان در جهت توسعه سازمان استفاده کند. از سوی دیگر، مرشدیت سازمانی عامل مهمی در خصوص صلاحیت اخلاقی و آوای سازمانی است و توجه به آن می‌تواند به طور مستقیم و غیرمستقیم زمینه ایجاد آثار مثبت صلاحیت اخلاقی و آوای سازمانی را در جهت رشد و توسعه سازمان فراهم کند.هدف از انجام پژوهش حاضر مدل‌سازی تأثیر رهبری اصیل و مرشدیت سازمانی بر آوای سازمانی با نقش میانجی صلاحیت اخلاقی در کتابخانه‌های عمومی استان آذربایجان شرقی است.
روش: این پژوهش از نوع کاربردی و با روش توصیفی-هم‌بستگی انجام شده است. جامعه آماری پژوهش شامل کارکنان کتابخانه‌های عمومی استان آذربایجان شرقی به تعداد 205 نفر است که از میان تعداد 133 نفر به‌عنوان نمونه آماری بر اساس فرمول کوکران برآورد و به‌صورت تصادفی طبقه­ای انتخاب شدند. داده‌ها از طریق پرسش‌نامه جمع‌آوری و با استفاده از نرم‌افزار SMART PLS3 و روش معادلات ساختاری (SEM) برای بررسی مدل علّی آزمون شدند.
یافتهها: بررسی شاخص‌های برازش مدل حاکی از آن است که مدل ساختاری پژوهش از وضعیت برازشی مناسبی برخوردار است. یافته‌های پژوهش نشان داد که رهبری اصیل بر آوای سازمانی (198/.) و صلاحیت اخلاقی (514/0) تأثیری معنادار دارد. همچنین، مرشدیت سازمانی بر آوای سازمانی (299/0) و صلاحیت اخلاقی (459/0)، و صلاحیت اخلاقی بر آوای سازمانی (386/0) تأثیری معنادار دارد. به‌علاوه، در سطح 95 درصد، صلاحیت اخلاقی در تأثیر رهبری اصیل بر آوای سازمانی و در تأثیر مرشدیت سازمانی بر آوای سازمانی نقش میانجی ایفا می‌کند.
اصالت/ارزش: پژوهش حاضر می‌تواند اطلاعات کاربردی را برای مدیریت کتابخانه‌های عمومی استان آذربایجان شرقی فراهم کند تا بر این اساس روابط مرشد-مریدی و ابعاد رهبری اصیل، وضعیت صلاحیت اخلاقی و آوای سازمانی را ارتقا دهند.

کلیدواژه‌ها


۱. آراد، امید؛ محمدداودی، امیرحسین؛ و تقی‌پور ظهیر، علی (۱۳۹۹). شناسایی ابعاد و مؤلفه‌های رهبری اصیل در دانشگاه آزاد اسلامی. فصلنامۀ رهبری و مدیریت آموزشی، ۱۴(۳)، ۴۳-۶۱.
۲. آقایی مطلق، رؤیا (۱۳۹۹). رابطۀ اخلاق حرفه‌ای اساتید دانشگاه با رضایت شغلی و باورهای خودکارآمدی (مورد مطالعه اساتید دانشگاه کرج). فصلنامۀ مدیریت و چشم‌انداز آموزش، ۲(۴)، ۳۷-۵۳.
۳. احمدی زهرانی، مریم؛ ناظمی، شمس‌الدین؛ رحیم‌نیا، فریبرز؛ و مرتضوی، سعید (۱۳۹۷). واکاوی نوین ویژگی‌های رفتار مرشدانۀ مدیران در شرکت پالایش نفت اصفهان و اعتبارسنجی آن. مدیریت منابع انسانی در صنعت نفت، ۹(۳۵)، ۳۲-۳۳.
۴. احمدی عبدآباد، محمد؛ سادات غفاری، منصوره؛ و آسایش‌پور، فایزه (۱۳۹۹). تأثیر رهبری اصیل، ارزش اخلاقی مؤسسه و انگیزه‎‌های کارکنان در رفتار ناکارآمد حسابرسان. چشم‌انداز حسابداری و مدیریت، ۳(۲۴)، ۴۳-۵۶.
۵. ارمی، الهه؛ ادیب حاج باقری، محسن؛ و دیانتی، منصور (۱۳۹۸). صلاحیت اخلاقی در پرستاری: یک مطالعۀ تحلیل مفهوم با استفاده از رویکرد واکر و اوانت. مجلۀ دانشگاه علوم پزشکی تربت حیدریه، ۷(۳)، ۷۷-۹۰.
۶. الیاسی، قاسم؛ امیرتاش، علی‌محمد؛ و صفانیا، علی‌محمد (۱۳۹۸). روابط ساختاری بین هویت سازمانی، تعهد سازمانی، آوای سازمانی و بهره‌وری کارکنان در ادارات تربیت بدنی دانشگاه‌های آزاد اسلامی. نشریۀ مدیریت ورزشی، ۱۱(۳)، ۵۷۹-۵۶۱.
۷. امانی، فاطمه؛ زمانی مقدم، افسانه؛ نصیری قرقانی، بابک؛ سورانی یانچشمه، رضا؛ و مصلح، مریم (۱۳۹۸). ارائۀ مدلی به‌منظور ارتقای صلاحیت حرفه‌ای مدیران آموزشی دانشگاه‌ها. طب و تزکیه، ۲۸(۴)، ۵۲-۶۸.
۸. باغ‌خواستی، فاطمه؛ نیازآذری، کیومرث؛ و جباری، نگین (۱۳۹۹). ارائۀ مدل رهبری اصیل در دانشگاه‌های علوم پزشکی کلان منطقۀ یک. فصلنامۀ علمی پژوهشنامۀ تربیتی، ۱۵(۶۴)، ۱-۲۶.
۹. جعفرزاده، ثریا (۱۳۹۸). تأثیر مرشدیت سازمانی بر تقویت التزام شغلی و اخلاق حرفه‌ای تدریس از دیدگاه معلمان مدارس ابتدایی منطقۀ ۶ شهر اصفهان با نقش واسطه‌ای تناسب فرد-محیط [پایان‌نامۀ کارشناسی‌ارشد]. دانشگاه پیام نور نطنز، نطنز.
۱۰. چمن‌پیرا، محبوبه؛ هنری، حبیب؛ خدایاری، عباس؛ امیرتاش، علی‌محمد؛ و اشرف گنجوئی، فریده (۱۳۹۹). نقش انگیزۀ مشارکت ورزشی با میانجیگری آوای سازمانی در بهره‌وری کارکنان دانشگاه‌های دولتی شهر تهران. فصلنامۀ علمی-پژوهشی مطالعات مدیریت رفتار سازمانی در ورزش، ۷(۲)، ۱۰۱-۱۱۴.
۱۱. دارابیگی، مهشید؛ ایران‌نژاد، پریسا؛ جهانیان، رمضان؛ و عبدالهی، مژگان (۱۳۹۹). ارائۀ الگو برای رهبری اصیل در استادان با رویکرد انسان‌گرایی در سازمان‌های آموزش عالی. فصلنامۀ پژوهش در نظام‌های آموزشی، ۱۴(ویژه‌نامه)، ۱۳۷-۱۵۸.
۱۲. رجبی پور شیرکوهی، فریبرز؛ محمدی سی‌سخت، فرشید؛ و حقیقت‌نظر گیلاندهی، مهدی (۱۴۰۰). بررسی تأثیر سکوت و آوای سازمانی بر حرکت سلسله‌مراتبی کارکنان در بانک‌های خصوصی دارای استراتژی ثانویۀ بامبرگر و مشولم. فصلنامۀ علمی‌تخصصی رویکردهای پژوهشی نوین در مدیریت و حسابداری، ۵(۵۴)، ۱۴۶-۱۶۷.
۱۳. رستگار، عباسعلی؛ و فتوت، بنفشه (۱۳۹۹). تأثیر سبک رهبری رابطه‌مدار بر آوای سازمانی کارکنان با در نظر گرفتن نقش میانجی جو سازمانی. مطالعات مدیریت (بهبود و تحول)، ۲۹(۹۶)، ۱۴۹-۱۶۸.
۱۴. سرگلزائی، علی‌رضا؛ و کیخا، عالمه (۱۳۹۹). ارائۀ مدل معادلات ساختاری تأثیر رهبری بصیر بر مدیریت بهینه ارتباط با مشتری با نقش میانجی آوای کارکنان. پژوهش‌های مدیریت عمومی، ۱۳(۴۸)، ۲۱۷-۲۴۰.
۱۵. شهلی‌بر، ناصر (۱۳۹۸). بررسی تأثیر مرشدیت بر یادگیری سازمانی با میانجیگری قابلیت‌های کارکنان [پایان‌نامۀ کارشناسی‌ارشد]. دانشگاه پیام نور بیرجند.
۱۶. عباسیان اسفرجانی، محمدرضا؛ هویدا، رضا؛ و عابدی، احمد (۱۳۹۹). الگوی ساختاری تأثیر رهبری بصیر بر عملکرد مدیران (مطالعه‌ای در سازمان‌های آموزشی شهر اصفهان). پژوهش‌های مدیریت عمومی، ۱۳(۴۸)، ۸۷-۱۰۶.
۱۷. عبدلی، حسین؛ ولیان، حسن؛ و کوشکی جهرمی، علیرضا (۱۳۹۸). طراحی مدل ساختاری-تفسیری کاهش آوای سازمانی نیروی انتظامی بر اساس رویکرد فراترکیب. فصلنامۀ مدیریت منابع در نیروی انتظامی، ۱۳۹۸(۳)، ۱-۳۰.
۱۸. فیض‌آبادی، فرشته؛ و دهقان، حبیب‌الله (۱۳۹۹). تأثیر ابعاد رهبری اصیل بر کاهش رفتارهای ناکارآمد حسابرسان به‌واسطۀ فرهنگ اخلاقی در مؤسسات حسابرسی. فصلنامۀ مدیریت توسعه و تحول، ۱۳۹۹(۴۲)، ۶۷-۸۱.
۱۹. قرشی، سیده فاطمه؛ و باقریان کاسگری، باقر (۱۳۹۹). فضای مجازی و اخلاق حرفه‌ای آموزشی. دستاوردهای نوین در مطالعات علوم انسانی، ۳(۳۳)، ۳۰-۳۷.
۲۰. کیخا، زهرا؛ و ناستی‌زایی، ناصر (۱۳۹۹). تأثیر رهبری اصیل بر اثربخشی مدیریت مدارس با نقش میانجی تسهیم دانش. مجلۀ مطالعات روان‌شناسی تربیتی، ۱۷(۳۹)، ۱۴۵-۱۷۲.
۲۱. گودرزی، صمد؛ جلالی فراهانی، مجید؛ و صابری، علی (۱۳۹۸). تأثیر سبک رهبری اصیل بر بهزیستی روان‌شناختی کارکنان وزارت ورزش و جوانان با نقش میانجی سرمایۀ روان‌شناختی. فصلنامۀ علمی-پژوهشی مطالعات مدیریت رفتار سازمانی در ورزش، ۶(۳)، ۳۷-۴۸.
۲۲. محمدی، سارا (۱۳۹۹). تحلیل ساختاری تأثیر سکوت و آوای سازمانی بر اشتیاق شغلی و سلامت سازمانی زنان پرستار. زن در توسعه و سیاست، ۱۸(۴)، ۶۰۱-۶۱۷.
۲۳. مفخمی، آیدا (۱۳۹۷). تأثیر صلاحیت اخلاقی و جایگاه اجتماعی بر رفتار هم‌رنگی در اینترنت [پایان‌نامۀ کارشناسی‌ارشد]. دانشگاه علامه طباطبائی، تهران.
۲۴. ناصری کوچه‌بیوک، محمدعلی؛ رضاییان، علی؛ گودرزی، غلامرضا؛ و امیرکبیری، علیرضا. (۱۴۰۰). تأثیر رهبری اصیل بر توانمندسازی روان‌شناختی با نقش میانجی عدالت سازمانی (مورد مطالعه: شرکت سیمان صوفیان). مدیریت کسب‌وکار، ۱۳(۴۹)، ۵۲۹-۵۰۸.
۲۵. نظری، فرهاد؛ کاشف، سیدمحمد؛ و بهنام، محسن (۱۳۹۹). مدل‌یابی نقش سبک رهبری فروتن در رفتار صدای کارکنان وزارت ورزش و جوانان: نقش میانجی توانمندسازی روان‌شناختی و امنیت روانی. فصلنامۀ علمی-پژوهشی مطالعات مدیریت رفتار سازمانی در ورزش، ۷(۱)، ۶۵-۷۸.
26. Audenaert, M., Decramer, A., & George, B. (2021). How to foster employee quality of life: The role of employee performance management and authentic leadership. Evaluation and Program Planning, 85, 101909.
27. Bagh Khasti, F. Niaz Azari, K. Jabari, N. (2020). Provide a genuine leadership model in the major universities of medical sciences in Region One. Educational researches, 15(64), 1-26.
28. Baron, R. M., & Kenny, D. A. (1986). The moderator–mediator variable distinction in social psychological research: Conceptual, strategic, and statistical considerations. Journal of personality and social psychology, 51(6), 1173.
29. Corriveau, A. (2020). Developing authentic leadership as a starting point to responsible management: A Canadian university case study. The International Journal of Management Education, 18(1), 1-10.
30. King, C., So, K. K. F., DiPietro, R. B., & Grace, D. (2020). Enhancing employee voice to advance the hospitality organization’s marketing capabilities: A multilevel perspective. International Journal of Hospitality Management, 91, 1-8.
31. Kwon, B., & Farndale, E. (2020). Employee voice viewed through a cross-cultural lens. Human Resource Management Review, 30(1), 100653.
32. Liu, Y., Ye, L., & Guo, M. (2021). Does formal mentoring impact safety performance? A study on Chinese high-speed rail operators. Journal of safety research, 77, 46-55.
33. Mantzourani, E., Chang, H., Fleming, G., & Desselle, Sh. (2021). Design fundamentals of mentoring programs for pharmacy professionals (Part 2): Considerations for mentors and mentees. Research in Social and Administrative Pharmacy, 17(2), 449-455.
34. Martins, V. Santos, C., & Duarte, I. (2020). Bioethics education and the development of nursing students' moral competence. Nurse Education Today, 95, 1-5.
35. Niswaty, R., Wirawan, H., Akib, H., Saggaf, M. S., & Daraba, D. (2021). Investigating the effect of authentic leadership and employees' psychological capital on work engagement: evidence from Indonesia. Heliyon, 7(5), e06992.
36. Steffens, N., Wolyniec, N., Okimoto, T., Mols, F., Haslam, A., & Kay, A. (2021). Knowing me, knowing us: Personal and collective self-awareness enhances authentic leadership and leader endorsement. The Leadership Quarterly, 101498.
37. Xiong, L., So, K. K. F., Wu, L., & King, C. (2019). Speaking up because it’s my brand: Examining employee brand psychological ownership and voice behavior in hospitality organizations. International Journal of Hospitality Management, 83, 274-282.