تحقیقات اطلاع‌رسانی و کتابخانه‌های عمومی

تأثیر اعتماد بر تمایل به رفتار اطلاع‌جویی مشارکتی دانشجویان تحصیلات تکمیلی دانشگاه شیراز

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

زهرا زارع 1
مهدیه میرزابیگی 2
هاجر ستوده 3

1 کارشناس ارشد، علم اطلاعات و دانش‌شناسى، دانشگاه شیراز، شیراز، ایران

2 دانشیار، گروه علم اطلاعات و دانش‌شناسى، دانشگاه شیراز، شیراز، ایران

3 استاد، گروه علم اطلاعات و دانش‌شناسى، دانشگاه شیراز، شیراز، ایران

10.52547/publij.28.2.54
چکیده
هدف: هدف پژوهش حاضر کشف تأثیر اعتماد و زیرمؤلفه‌های آن بر رفتارهای اطلاع‌جویی مشارکتی دانشجویان تحصیلات تکمیلی دانشگاه شیراز است.
روش: پژوهش حاضر به‌لحاظ ماهیت داده‌ها کمّی و به‌لحاظ نحوه گردآوری داده‌‌ها از نوع توصیفی-هم‌بستگی است. نمونه پژوهش شامل 302 نفر از دانشجویان تحصیلات تکمیلی دانشگاه شیراز بود. برای گردآوری داده‌‌ها از پرسش‌نامه‌ تمایل به رفتار اطلاع‌جویی مشارکتی و پرسش‌نامه کستا و اندرسون (2011) استفاده شد. برای سنجش روایی صوری و محتوایی پرسش‌نامه‌ها، از نظرات هفت متخصص علم اطلاعات و دانش‌‌شناسی استفاده شد. پایایی هر دو پرسش‌نامه با استفاده از ضریب آلفای کرونباخ بررسی شد.
یافته‌ها: نتایج این پژوهش شواهد بیشتری فراهم آورد که تمایل به رفتار اطلاع‌‌جویی مشارکتی می‌‌تواند توسط متغیر اعتماد با میزان (5/40 درصد) پیش‌‌بینی شود. از میان زیرمؤلفه‌‌های اعتماد، زیرمؤلفه قابلیت اعتماد ادراک‌شده بیشترین تأثیر (9/32 درصد) را بر تمایل به رفتار اطلاع‌‌جویی مشارکتی داشت و بعد از آن رفتارهای همیارانه (8/31 درصد) و تمایل به اعتماد (9 درصد) تمایل به رفتارهای اطلاع‌‌جویی مشارکتی را پیش‌‌بینی می‌‌کنند. البته، اعتماد در کنار تأثیرات مثبتی که دارد می‌تواند تأثیراتی منفی هم داشته باشد، بدین معنا که سطوح بالاتر اعتماد لزوماً همکاری را تشویق نمی‌کند؛ زیرا اعتماد کامل باعث می‌شود که افراد به دیگران متکی شوند و دیگر نظارتی بر فرایند کار نداشته باشند و یا اینکه میدان را برای سوءاستفاده دیگران مهیا کنند.
اصالت/ارزش: با توجه به اهمیت نقش اعتماد در فعالیت‌های مشارکتی، تاکنون پژوهشی که نقش این مهم را در رفتارهای اطلاع‌جویی مشارکتی بررسی کرده باشد مشاهده نشد. نتایج پژوهش حاضر می‌تواند به شناخت بیشتر عوامل تأثیرگذار بر رفتارهای اطلاع‌جویی مشارکتی منجر شود. همچنین، نتایج این پژوهش به پژوهشگران، استادان و مدیران کمک خواهد کرد تا با شناخت زیرمؤلفه‌‌های مهم اعتماد، بر تقویت و بهبود این زیرمؤلفه‌‌ها در جهت تسهیل تمایل به رفتار اطلاع‌‌جویی مشارکتی گام بردارند.

کلیدواژه‌ها

اطلاع‌جویی مشارکتی
قابلیت اعتماد ادراک‌شده
رفتارهای همیارانه
رفتارهای نظارتی
تمایل به اعتماد
تحقیقات اطلاع‌رسانی و کتابخانه‌های عمومی
دوره 28، شماره 2
تابستان 1401
صفحه 68-54

صفحه اصلی

ارسال مقاله

داوران

تماس با ما