XML English Abstract Print


دانشگاه علوم پزشکی سبزوار ، feizabadi_mns@ut.ac.ir
چکیده:   (227 مشاهده)
هدف: این پژوهش با هدف کشف وضعیت کتابخانه‌­های عمومی تحت پوشش نهاد کتابخانه‌­های عمومی کشور از نظر ارائه خدمات به معلولان (جسمی-حرکتی، نابینایان و کم‌بینایان، ناشنوایان و کم­شنوایان) انجام گرفت.
روش: پژوهش حاضر، از نظر هدف کاربردی و از نظر روش اجرا، پیمایشی است که  به ‌صورت مقطعی انجام شده است. جامعه آماری این پژوهش را کلیه کتابخانه‌­های عمومی تحت پوشش نهاد کتابخانه­‌های عمومی تشکیل دادند که به صورت سرشماری مورد بررسی قرار گرفتند. ابزار گردآوری اطلاعات، پرسشنامه محقق ساخته بود. برای تجزیه و تحلیل داده­‌ها و ارائه آمار توصیفی از نرم­افزار SPSS 23 استفاده گردید.
یافته­‌ها: یافته‌های پژوهش نشان داد که از نظر ارائه خدمت به گروه‌های مختلف معلولان، 50 درصد کتابخانه­‌ها به معلولان جسمی- حرکتی ارائه خدمات می­کنند اما تنها 11% کتابخانه­‌ها به ناشنوایان و کم شنوایان و %12 به نابینایان و کم­بینایان، خدمات ارائه می‌دهند.  وضعیت کتابخانه‌­های مورد بررسی، در هفت مقوله سیاست‌گذاری و بودجه، دسترس‌پذیری، امکانات و فضا، تبلیغات و توسعه خدمات خدمات،  خدمات و برنامه­‌های جانبی، مجموعه منابع، نیروی انسانی، تجهیزات و فناوری‌های کمکی، از نظر میانگین پایین­‌تر از حد متوسط بودند. در این میان، مقوله دسترس‌­پذیری ساختمان و فضای فیزیکی کتابخانه‌­ها، با میانگین 49/2 بالاترین و مقوله آموزش کارکنان با میانگین 49/1 در میان کتابخانه‌های عمومی کشور دارای پایین‌ترین میانگین بود. در گروه سیاست‌گذاری و بودجه، بالاترین میانگین به حمایت مدیران و مسئولان از ارائه خدمات به معلولان (78/2) تعلق داشته است. از نظر دسترس­‌پذیری و فضای فیزیکی کتابخانه، 9/84% کتابخانه‌­ها از نور مناسب و 7/7 % کتابخانه‌­ها ­از سرویس بهداشتی مناسب برای معلولان (توالت فرنگی) برخوردار بودند. مهم‌ترین فعالیت انجام گرفته در کتابخانه‌­های عمومی در بخش تبلیغ و توسعه خدمات، اطلاع­‌رسانی فعالیت‌ها و برنامه‌­های کتابخانه به روش‌های مختلف بوده است (میانگین 69/2). از نظر برنامه‌­های جنبی، بیشترین فعالیت مربوط به ارائه برنامه‌­های کتابخوانی، معرفی کتاب و مسابقات کتابخوانی بوده است (میانگین 38/2). از نظر مجموعه و منابع، بیشترین فعالیت صورت گرفته، فراهم کردن امکان دسترسی به فهرست کتاب‌ها به صورت اینترنتی با میانگین 99/3 بوده است. کتابخانه‌­ها از نظر وجود کتابداران آموزش دیده، در شرایط مناسبی قرار نداشتند (میانگین 4/1). از نظر تجهیزات، مهم‌ترین تجهیزات موجود در کتابخانه‌­ها، اسکنر بوده (2/61%) بوده است.
اصالت و ارزش: توجه کتابخانه­‌ها به نیازها و انتظارات معلولان در زمینه خدمات و امکانات امری ضروری است. بررسی وضعیت کتابخانه‌­های عمومی در زمینه ارائه خدمات به معلولان تاکنون با این حجم از گستردگی انجام نگرفته است. یافته­‌های این پژوهش، می‌تواند راهگشای مسئولان، مدیران و کتابداران کتابخانه‌­های عمومی به منظور ارائه خدمات بهتر این گروه از جامعه باشد.
     
نوع مطالعه: كمّي | موضوع مقاله: خدمات کتابخانه‌ای برای گروه‌های خاص
دریافت: 1400/9/20 | پذیرش: 1401/1/22 | انتشار الکترونیک پیش از انتشار نهایی: 1401/3/15

ارسال نظر درباره این مقاله : نام کاربری یا پست الکترونیک شما:
CAPTCHA

ارسال پیام به نویسنده مسئول


بازنشر اطلاعات
Creative Commons License این مقاله تحت شرایط Creative Commons Attribution-NonCommercial 4.0 International License قابل بازنشر است.

کلیه حقوق این وب سایت متعلق به تحقیقات اطلاع‌رسانی و کتابخانه‌های عمومی می باشد.

طراحی و برنامه نویسی : یکتاوب افزار شرق

© 2022 CC BY-NC 4.0 | Research on Information Science and Public Libraries

Designed & Developed by : Yektaweb