تعیین مؤلفه‏ های سنجش وضعیت بخش کودک و نوجوان در نهاد کتابخانه های عمومی کشور با استفاده از روش دلفی

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 دکتری علم اطلاعات و دانش‌شناسی، دانشگاه آزاد اسلامی، واحد تهران شمال، تهران، ایران

2 گروه علم اطلاعات و دانش‌شناسی، دانشگاه آزاد اسلامی، واحد تهران شمال، تهران، ایران

10.61882/publlij.2025.2066522.1013
چکیده
هدف: شناسایی و تعیین مؤلفه‌های مناسب جهت سنجش وضعیت بخش کودک و نوجوان نهاد کتابخانه‌های عمومی کشور می‌باشد. 
روش‌: پژوهش حاضر، کاربردی، از نوع ترکیبی، و به روش پیمایشی-تحلیلی انجام شده است. دربخش کمی،‌ جهت جمع‌آوری داده‌ها از روش مطالعات اسنادی، و کتابخانه‌ای استفاده شد که منجر به ساخت پرسشنامه محقق‌ساخته گردید. در بخش کیفی برای اکتشاف مؤلفه‌های مستخرج از ابزارِ بخش کمی، از روش دلفی با اجماع نظر 17 نفر، اعضای پنل خبرگان استفاده شد. درتحلیل داده‌ها از نرم‌افزار اس‌پی‌اس‌اس در بخش آمار توصیفی (میانگین، انحراف) و استنباطی (آزمون کندال، فریدمن و خی‌دو) بهره گرفته شد. 
یافته‌ها: مؤلفه‌های مناسب بخش کودک و نوجوان با ضریب کندال (0/294) نشان‌دهنده اجماع نسبی در دور چهارم دلفی بود و تمامی ۳۳ گویه در شش مؤلفه، میانگینی بالاتر از حد متوسط کسب کردند. آزمون فریدمن تفاوت معناداری میان بالاترین میانگین، گویۀ «استقرار میز و صندلی و مبلمان ارگونومیک مناسب سنین کودک و نوجوان» (4/59) و کمترین میانگین «برنامه‌ریزی خدمات مشاوره به نوجوانان» (3/06) و نیز اولویت‌بندی میان مؤلفه‌ها با بالاترین میانگین «عوامل فیزیکی کتابخانه» (33/71) و کمترین میانگین «عوامل محیطی کتابخانه» (10/71) را نشان داد. 
نتیجه‌گیری: جهت تعیین مؤلفه‌های سنجش وضعیت بخش کودک و نوجوانِ جامعۀ هدف با تأکید بر اهمیت عوامل فیزیکی، سرمایه انسانی متخصص و توسعه فکری در ارتقای کیفیت خدمات کتابخانه‌ای، چارچوبی علمی و معتبر مشتمل ‌بر ۳۳ گویه در ۶ مؤلفه مورد تأیید قرار گرفتند که به لحاظ اصالت اثر، راهنمایی کاربردی برای سیاست‌گذاران و مدیران جهت بهبود و توسعه کتابخانه‌های کودک و نوجوان و مؤثر در ترویج فرهنگ مطالعه می‌باشد.

کلیدواژه‌ها



مقالات آماده انتشار، پذیرفته شده
انتشار آنلاین از 25 مهر 1404