تحقیقات اطلاع‌رسانی و کتابخانه‌های عمومی

مطالعه تطبیقی کتابخانه‌های‌ عمومی در مراکز تجاری: مطالعه موردی ایران و بریتانیا

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

محسن محمودی 1
فائزه ابراهیمی‌ترکمانی 2

1 علم اطلاعات و دانش‌شناسی، دانشگاه، قم، ایران

2 علم اطلاعات و دانش‌شناسی، دانشگاه تهران، تهران، ایران

https://doi.org/10.61882/publlij.2025.2072881.1038
چکیده
هدف: هدف این پژوهش، مطالعه تطبیقی کتابخانه عمومی جندی‌شاپور در مرکز تجاری ایران‌مال با کتابخانه‌های عمومی مستقر در مراکز تجاری وایت چاپل و ادمونتون‌گرین در بریتانیا از منظر خدمات، مزیت‌ها و ویژگی‌هاست.

روش: این تحقیق از نوع کاربردی و با رویکرد تحلیل محتوا انجام شد. جامعه پژوهش شامل کتابخانه‌های یادشده بود. داده‌ها از طریق مصاحبه نیمه‌ساختاریافته در کتابخانه جندی‌شاپور (ایران‌مال) و تحلیل محتوای گزارش‌های کتابخانه‌های وایت چاپل و ادمونتون‌گرین گردآوری شد. مقایسه در زمینه‌های خدمات، جامعه مراجعه‌کننده، مجموعه‌سازی، ارائه خدمات، ساختمان، تجهیزات و مدیریت کتابخانه‌ها صورت گرفت. تحلیل داده‌ها با رویکرد پدیدارشناسی توصیفی و در قالب کدگذاری، دسته‌بندی و تلفیق اطلاعات انجام شد. برای اطمینان از روایی و پایایی، از معیارهای چهارگانه گوبا و لینکلن (اعتبار، قابلیت اعتماد، تأییدپذیری و انتقال‌پذیری) استفاده گردید. همچنین پرسش‌های مصاحبه توسط متخصصان حوزه علم اطلاعات بررسی و تأیید شد.

یافته‌ها: نتایج نشان داد حضور کتابخانه‌ها در مراکز تجاری مزایای فرهنگی، اجتماعی و اقتصادی برای کتابخانه و مرکز تجاری به همراه دارد. هر یک از کتابخانه‌های مورد مطالعه نیز در زمینه خدمات، مجموعه‌سازی، مراجعه‌کنندگان و تجهیزات دارای ویژگی‌های متمایزی هستند.

نتیجه‌گیری: استقرار کتابخانه‌های عمومی در مراکز تجاری آثار و منافع مشترکی ایجاد می‌کند که مهم‌ترین آن افزایش پاخور مراکز تجاری است. همچنین این کتابخانه‌ها توانایی ارائه خدمات ویژه متناسب با اهداف سازمان مادر و ویژگی‌های خاص خود را دارا هستند.

کلیدواژه‌ها

کتابخانه‌های عمومی
مراکز تجاری
کتابخانه‌های مراکز تجاری ایران
Adams, C. J., & Robinson, J. (1972). This Mall Serves All. Library journal. 97(4).
Blankinship, D. G. (2005). Let's go to the mall: thinking outside the neighborhood branch, libraries in malls make for happy partnerships and patrons. Library Journal, 130(2), 44-47.
Ebrahimi-Torkmani, F. (2021). Development plan for public library at mall abroad in Tehran. (MSc Thesis), Allameh Tabatabai University, Tehran. [In Persian]
Forsyth, E. (2006). Public libraries in shopping centres: Retail therapy or social inclusion? Australasian Public Libraries and Information Services, 19(2), 76-84. https://search.informit.org/doi/abs/10.3316/IELAPA.146696789928974
Haseli, D., Safavi, Z., & Parsa, F. (2023). The Activities of Public Libraries in the Economic Development of Society: A Systematic Review. Research on Information Science and Public Libraries, 29(2), 162-181. [In Persian] http://dx.doi.org/10.61186/publij.29.2.162
Idea Library Learning Information (2009).  Idea Store Strategy, Quick Guide. https://www.ideastore.co.uk/asset-library/strategy-quick-guide.pdf
Johnstone, L. (1999). Public libraries and shopping centres. Australasian Public Libraries and Information Services, 12(1), 25-30. https://search.informit.org/doi/abs/10.3316/informit.984888054732316
Kim, Y. S. (2006, November). Opening small public libraries in quiet shopping malls could boost local businesses in Goyang, Korea. In IFLA Conference Proceeding (pp. 1-13). https://origin-archive.ifla.org/IV/ifla72/papers/124-Kim-en.pdf
Leadbeater, C. (2003). Overdue: How to create a modern public library service. Demos. London.
Lim, H. K., & Seo, D. H. (2019). The effects of PLCMFs on the increase of users according to community
 type in South Korea. Journal of Librarianship and Information Science, 51(1), 243-251. https://doi.org/10.1177/0961000617693074
Mahmoudi, M., & Ebrahimi, F. (2023a). Necessity, Possibility and Obstacles to the Development of Public Libraries in Large Business Centers of Tehran. Journal of Knowledge Retrieval and Semantic Systems, 10(2), 239-277. [In Persian] https://doi.org/10.22054/jks.2022.70414.1541
Mahmoudi, M., & Ebrahimi, F. (October 2023b). Studying the services of Jundishapour Public Library in the economic development of Iran Mall. In second international conference of public libraries: public libraries and small businesses in Mashhad. [In Persian]
Masoumi, M., & Farajzadeh, M. (2006). Analysis of the space of public libraries in the 12th district of Tehran using GIS. Planning and Space, 10(1). 191-212. [In Persian] https://www.sid.ir/paper/6912/en
Mokhtarpour, R. (2008). Locating public libraries in the country: necessity and components (with emphasis on geographic information system). Information Processing and Management, 24(1), 203-217. [In Persian]
Morris, A., & Brown, A. (2004). Siting of public libraries in retail centres: benefits and effects. Library management, 25(3), 127-137. https://doi.org/10.1108/01435120410522343
Morris, A., Hawkins, M., & Sumsion, J. (2001). The Economic Value of Public Libraries, Resource: The Council for Museums, Archives and Libraries, London. https://doi.org/10.1515/LIBR.2002.78
National Library Board. (2001). Our libraries. Retrieved February 2, 2003, from www.nlb.gov.sg/fr_ourLib_branches.html
Pettersen, G. R., Nordbø, E. C., Skipstein, A., & Ihlebæk, C. (2024). Shopping centres as third places: Sociodemographic differences in use of shopping centres and non-shopping motivations for visits. Cities, 153, 105268. https://doi.org/10.1016/j.cities.2024.105268
Scott, R. (2011). Strategies That Public Libraries Use to Build Communities. Public Library Quarterly, 30(4), 307–346. https://doi.org/10.1080/01616846.2011.625604
Singh, S.R. (1985). Happy mall fellows: library and bookstores are great neighbors in urban shopping mall. American libraries, 16(3). 154-154. https://www.jstor.org/stable/25629519
تحقیقات اطلاع‌رسانی و کتابخانه‌های عمومی
دوره 31، شماره 2
تابستان 1404
صفحه 65-84

صفحه اصلی

ارسال مقاله

داوران

تماس با ما