بررسی عوامل محتوایی و فرایندی مؤثر بر انگیزش کتابداران کتابخانه‌‌های عمومی فارس

عبدالهی, معصومه; جوکار, عبدالرسول; ترک زاده, جعفر; شیخ الاسلامی, راضیه

بررسی عوامل محتوایی و فرایندی مؤثر بر انگیزش کتابداران کتابخانه‌‌های عمومی فارس

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

معصومه عبدالهی ¹

عبدالرسول جوکار ²

جعفر ترک زاده ³

راضیه شیخ الاسلامی ⁴

¹ کارشناس ارشد کتابداری و اطلاع رسانی، کتابدار کتابخانه عمومی نور، زاهدان، ایران

² استاد، گروه کتابداری و اطلاع‌رسانی، دانشگاه شیراز

³ استادیار، گروه مدیریت و برنامه‌ریزی آموزشی، دانشگاه شیراز

⁴ استادیار، گروه روانشناسی تربیتی، دانشگاه شیراز

چکیده

هدف: این پژوهش با هدف بررسی نگرش کتابداران کتابخانه‏های عمومی فارس نسبت به عوامل محتوایی و فرایندی مؤثر بر انگیزۀ آنان انجام شد.
روش: پژوهش از نوع کاربردی و روش آن پیمایشی است. ابزار گردآوری داده‏ها، پرسشنامۀ عوامل انگیزشی ایزدی (1390) است. جامعۀ آماری شامل تمامی کتابداران کتابخانه‏های عمومی استان فارس (227 نفر) است. با استفاده از روش نمونه‏گیری خوشه‏ای تصادفی، 144 نفر به عنوان نمونه تعیین شدند. داده‏ها با روش‏های آماری آزمون تی و تحلیل واریانس اندازه‏گیری‏های مکرر تجزیه و تحلیل گردید.
یافته‏ ها: بین تأثیر عوامل محتوایی و فرایندی انگیزش از نظر کتابداران، تفاوت معنی‌داری وجود دارد. عوامل محتوایی که آغازگر رفتارند، نسبت به عوامل فرایندی که بر فرایند انگیزش تأکید دارند، از تأثیر بیشتری برخوردار است. عوامل محتوایی مؤثر به ترتیب شامل عوامل انگیزش- بهداشت، نظریۀ z، سلسله‌مراتب نیازها، و نیازهای سه‏گانه و عزت نفس هستند. همچنین عوامل فرایندی مؤثر به ترتیب اهمیت شامل عوامل مربوط به نظریۀ اسناد، برابری، تعیین هدف و ارزش- انتظار در یک رتبه، تقویت و یادگیری اجتماعی در یک رتبه، و در نهایت ارزیابی شناختی است.
اصالت/ارزش: از مهم‌ترین مواردی که در یک سازمان باید توجه داشت، عامل انگیزه است. هر کارمند با توجه به ویژگی‌ها و تفاوت‌هایش نیازمند عوامل انگیزشی خاص خود می‌باشد. با بررسی عوامل انگیزشی مؤثر بر فعالیت کتابداران، می‏توان گامی در افزایش کارایی، بهبود رضایت شغلی و بالا بردن روحیۀ آنان برداشت.

کلیدواژه‌ها

عوامل انگیزشی

عوامل محتوایی

عوامل فرایندی

استان فارس

کتابداران کتابخانۀ عمومی