نقش کتابخانه‌های عمومی شهرستان کرمان در توسعه فرهنگ مطالعه کاربران

دهقانی‌راینی, حکیمه; هاشم زاده, محمدجواد; نوکاریزی, محسن

نقش کتابخانه‌های عمومی شهرستان کرمان در توسعه فرهنگ مطالعه کاربران

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

حکیمه دهقانی‌راینی ¹

محمدجواد هاشم زاده ²

محسن نوکاریزی ³

¹ کارشناس ارشد علم اطلاعات و دانش‌شناسی، کتابدار عمومی در شهر کرمان، ایران

² استادیار، گروه علم اطلاعات و دانش‌شناسی، دانشگاه بیرجند، ایران

³ دانشیار، گروه علم اطلاعات و دانش‌شناسی، دانشگاه فردوسی مشهد، ایران

چکیده

هدف: پژوهش حاضر با هدف بررسی نقش کتابخانههای عمومی شهرستان کرمان در توسعۀ فرهنگ مطالعۀ کاربران انجام شد.
روش: روش پژوهش پیمایشی و ابزار گردآوری دادهها، پرسشنامه محقق‌ساخته بود. برای سنجش، از الگوی سه‎لایۀ شاین (1383) شامل لایۀ ارزش‎ها، هنجارها و تظاهرات استفاده شد. جامعۀ آماری شامل کلیۀ اعضای معتبر دارای سن 15 سال و بالاتر کتابخانههای عمومی درجۀ 4 و بالاتر شهرستان کرمان تا پایان شهریورماه 1392 بود. حجم نمونه 373 نفر تعیین شد. برای آزمون فرضیهها از آزمون تی یک نمونه، اندازه‌های تکراری، تی دو نمونۀ مستقل و تحلیل واریانس یک‌طرفه استفاده شد.
یافته‌ها: نقش کتابخانه های عمومی شهرستان کرمان در توسعۀ لایۀ باورها و جلوهها بالاتر از حد متوسط و در توسعۀ لایۀ قواعد در حد متوسط بود. به طور کلی، نقش این کتابخانهها در توسعۀ فرهنگ مطالعۀ کاربران کمتر از حد مطلوب (80 درصد) بود. بین میانگین نمرات حاصل از نقش کتابخانه‌های عمومی شهرستان کرمان در توسعۀ لایۀ باورها و جلوهها تفاوت معنی‌داری وجود نداشت، اما بین میانگین نمرات نقش این کتابخانهها در توسعۀ لایۀ «قواعد و هنجارها» با دو لایۀ «ارزش‎ها و باورها» و «جلوهها و تظاهرات» تفاوت معنی‌دار وجود داشت. همچنین بین میانگین نمرات حاصل از نقش کتابخانههای عمومی شهرستان کرمان براساس متغیر جنسیت، گروه‌های سنی و مدارک تحصیلی کاربران تفاوت معنی‌داری وجود نداشت.
اصالت/ارزش: ارزش مقالۀ حاضر در نشان‎دادن نقش‎آفرینی کمتر از حد انتظار کتابخانه‎های عمومی در ارتقاء فرهنگ مطالعۀ کاربران در شهرستان کرمان بود. همچنین، ارزش این مقاله در نشان دادن ضعف کتابخانه‎های عمومی در لایۀ «قواعد و هنجارها» برای توسعۀ فرهنگ مطالعۀ کاربران بود.

کلیدواژه‌ها

کتابخانه‌های عمومی

فرهنگ مطالعه

شهرستان کرمان

کاربران