نقش کتابخانه‌های عمومی شهرستان کرمان در توسعه فرهنگ مطالعه کاربران

دوره 22، شماره 2
تابستان 1395
صفحه 229-246

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 کارشناس ارشد علم اطلاعات و دانش‌شناسی، کتابدار عمومی در شهر کرمان، ایران

2 استادیار، گروه علم اطلاعات و دانش‌شناسی، دانشگاه بیرجند، ایران

3 دانشیار، گروه علم اطلاعات و دانش‌شناسی، دانشگاه فردوسی مشهد، ایران

چکیده
هدف: پژوهش حاضر با هدف بررسی نقش کتابخانه­های عمومی شهرستان کرمان در توسعۀ فرهنگ مطالعۀ کاربران انجام شد.
روش: روش پژوهش پیمایشی و ابزار گردآوری داده­ها، پرسشنامه محقق‌ساخته بود. برای سنجش، از الگوی سه‎لایۀ شاین (1383) شامل لایۀ ارزش‎ها، هنجارها و تظاهرات استفاده شد. جامعۀ آماری شامل کلیۀ اعضای معتبر دارای سن 15 سال و بالاتر کتابخانه­های عمومی درجۀ 4 و بالاتر شهرستان کرمان تا پایان شهریورماه 1392 بود. حجم نمونه 373 نفر تعیین شد. برای آزمون فرضیه­ها از آزمون تی یک نمونه، اندازه‌های تکراری، تی دو نمونۀ مستقل و تحلیل واریانس یک‌طرفه استفاده شد.
یافته‌ها: نقش کتابخانه­ های عمومی شهرستان کرمان در توسعۀ لایۀ باورها و جلوه­ها بالاتر از حد متوسط و در توسعۀ لایۀ قواعد در حد متوسط بود. به طور کلی، نقش این کتابخانه­ها در توسعۀ فرهنگ مطالعۀ کاربران کمتر از حد مطلوب (80 درصد) بود. بین میانگین نمرات حاصل از نقش کتابخانه‌های عمومی شهرستان کرمان در توسعۀ لایۀ باورها و جلوه­ها تفاوت معنی‌داری وجود نداشت، اما بین میانگین نمرات نقش این کتابخانه­ها در توسعۀ لایۀ «قواعد و هنجارها» با دو لایۀ «ارزش‎ها و باورها» و «جلوه­ها و تظاهرات» تفاوت معنی‌دار وجود داشت. همچنین بین میانگین نمرات حاصل از نقش کتابخانه­های عمومی شهرستان کرمان براساس متغیر جنسیت، گروه‌های سنی و مدارک تحصیلی کاربران تفاوت معنی‌داری وجود نداشت.
اصالت/ارزش: ارزش مقالۀ حاضر در نشان‎دادن نقش‎آفرینی کمتر از حد انتظار کتابخانه‎های عمومی در ارتقاء فرهنگ مطالعۀ کاربران در شهرستان کرمان بود. همچنین، ارزش این مقاله در نشان دادن ضعف کتابخانه‎های عمومی در لایۀ «قواعد و هنجارها» برای توسعۀ فرهنگ مطالعۀ کاربران بود.

کلیدواژه‌ها