- سواد لازم را ندارند؛ سواد اولین شرط مطالعه است همچنانکه سواد اطلاعاتی در استفاده از منابع الکترونیکی شرط اول است. همانطور که برای ریشهکن کردن بیسوادی نهضت تشکیل میشود آموزش سواد اطلاعاتی هم باید نهضت به وجود آید. آن وقت نوبت محتواست تا با ادامۀ کار برگشتی حاصل نشود. - مردم وقت ندارند یا اشتغالات آنقدر زیاد است که نیازی به مطالعه در آن نمیبینند و یا مشغولیات غیرکتابی مانند برنامههای صدا و سیما و سینما و ورزش و مانند آن بهقدری زیاد است که مجالی برای مطالعه نمیگذارد. - مردم پول ندارند که کتاب بخرند و با توجه به مخارج سنگین مطالعه جائی در سبد زندگی آنان ندارد. - گاهی ممکن است بهدلیل اینکه کتاب مناسب وجود ندارد، مطالعه کم باشد و این ناشی از عدم معرفی کتابهای خوب توسط صاحبنظران و بهویژه کتابخانه است. گاهی اوقات تعصبهای قومی و محلی هم مردم را از خواندن منابعی که مطابق ذوق و سلیقۀ جمعی نیست منع میکند. حجم عظیم کتابهای کتابخانهها که هیچوقت هیچکس به آنها مراجعه نمیکند، یا بهدلیل نامناسب بودن است و یا عدم معرفی درست و نبود استادان مجرب در کنار کتابداران با انگیزه. - گاهی امکانات دسترسی وجود ندارد؛ یعنی بهخاطر بُعد راه و یا نبود امکانات انتقال اطلاعات بهصورت سنتی و یا الکترونیکی دسترسی وجود ندارد. این البته ممکن است رکود نباشد ولی عملاً رکود اتفاق افتاده است، بهویژه زمانی که کتابهای خوب هست ولی راهنماهای خوب برای معرفی آنان وجود ندارد. کتابدار یک مشاور است دلال نیست و اگر نتواند وظیفۀ خود را خوب انجام دهد گویی که دسترسی را منع کرده است، مانند زمانی که به جای قفسه باز قفسه بسته باشد و یا کتابدار با مراجعهکننده مانند مالک برخورد کند. با توجه به آنچه گفته شد، کتابدار هم در تورم و هم در رکود خواندن نقش دارد. - پژوهش بیرونق است و بهجای آن تجارت مدارک آموزشی و پژوهشی در بازار نقشآفرین است. در این شرایط وقتی با پول همه چیز خریده میشود دیگر چه نیازی به مطالعه و تحقیق است. در این شرایط مراکز علمی و پژوهشی به بنگاههای تجاری بدل میشوند که باید همّ خود را مصروف فوت و فنهای تجاری، بازرگانی و بازاریابی کنند.
