در این پژوهش پیدایش و تحول کتابخانههای عمومی ایران در مقایسه با جنبش کتابخانههای عمومی در کشورهای آمریکا و انگلیس (به لحاظ تاریخی) و همچنین رهنمودهای ایفلا و یونسکو مورد بررسی قرار گرفته است. مهمترین یافته پژوهش حاضر این است که جنبش کتابخانههای عمومی ایران مانند کشورهای پیشگام در این راه یعنی آمریکا و انگلیس، توسط مردم و روشنفکران شکل گرفت. اما در ایران بر عکس کشورهای آمریکا و انگلیس قوانین روز به روز از مشارکت مردم و کتابداران در امور کتابخانههای عمومی کاسته و باعث برخی مشکلات و نارساییها شده است. یکی دیگر از یافتههای این پژوهش این است که چارچوب قانونی و مالی کتابخانههای عمومی کشور ایران نیز هم اکنون با رهنمودهای ایفلا و یونسکو در سال 2001 همخوانی چندانی ندارد. و به دلیل عدم توجه به نیازهای محلی، کودکان و گروههای خاص، کتابخانههای عمومی ایران از کارکردها و ماهیت و رسالت اصلی خود دور شدهاند. بنابراین به نظر میرسد قوانین مربوط به کتابخانههای عمومی ایران نیاز به بازنویسی دارد، به گونه ای که مشارکت مردم از طریق شوراهای محلی و متخصصان علوم کتابداری و اطلاعرسانی پررنگتر شود. مقالهی حاضر علاوه بر ارائه یافتههای پژوهش، میتواند مقدمهای برای تحقیقات کیفی و تاریخی بیشتر در این زمینه باشد
