کاربران کتابخانه‌های عمومی استان خراسان جنوبی: تبیین نیازهای اطلاعاتی با تکیه بر الگوی هیل

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 استادیار، گروه علم اطلاعات و دانش‌شناسی، دانشگاه بیرجند، ایران

2 کارشناسی ارشد علم اطلاعات و دانش‌شناسی، دانشگاه بیرجند، ایران

چکیده
هدف: هدف پژوهش حاضر تبیین نیازهای اطلاعاتی کاربران کتابخانه­های عمومی استان خراسان جنوبی با تکیه بر الگوی مطالعه کاربران هیل بوده است.
روش: پژوهش حاضر از نوع کاربردی و به روش پیمایشی انجام شد. جامعۀ آماری پژوهش شامل کلیۀ اعضای کتابخانه­های عمومی استان خراسان جنوبی تا پایان مردادماه سال 1391 با برآورد تقریبی 23594 نفر بود. جهت تجزیه و تحلیل داده­ها از نرم افزار اس­پی­اس­اس و آزمون­های تی دونمونه­ای مستقل و تحلیل واریانس یکطرفه استفاده شد.
یافته­ ها: بر اساس یافته‌ها، مقطع تحصیلی اکثر کاربران کتابخانه­های عمومی استان دیپلم و کارشناسی بود. کاربران سطح سواد اطلاعاتی خود را بالاتر از حد متوسط اعلام کردند. مهم­ترین نیازهای موضوعی کاربران منابع درسی و کمک آموزشی، ادبیات و دین و مهم­ترین منابع­ کسب اطلاعات آن­ها به ترتیب کتاب­، نشریات ادواری و اینترنت بود. انجام تکالیف و پروژه­های درسی و بالا بردن معلومات عمومی بهترتیب اصلی­ترین انگیزه­های پاسخ­گویان از جست­وجوی اطلاعات در کتابخانه بود. روزآمد نبودن منابع و کمبود منابع اطلاعاتی و عدم دسترسی به اینترنت مهم­ترین موانع در رفع نیازهای اطلاعاتی کاربران بودند. منابع و خدمات کتابخانه­ها در حد متوسط پاسخ­گوی نیاز کاربران بود. جنسیت و مقطع تحصیلی از عوامل مؤثر بر نیازهای اطلاعاتی کاربران بود.
اصالت/ارزش: ارزش این پژوهش، نشان دادن نقاط اساسی تأکید در تهیۀ منابع و ارائۀ خدمات است. کتابخانههای عمومی بر اساس یافتههای این پژوهش باید به کتابهای کمکدرسی و نیز به منابع و خدماتی که در انجام تکالیف درسی آنها یاریرسان باشد، تمرکز کنند و رابطۀ تکمیلی مدرسه و کتابخانۀ عمومی باید برقرار شود.

کلیدواژه‌ها