مطالعه تطبیقی شرایط ایمنی کتابخانه‌های عمومی وابسته به سازمان فرهنگی هنری شهرداری و نهاد کتابخانه‌های عمومی کشور در شهر تهران

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

دانشگاه آزاد اسلامی واحد تهران شمال

چکیده
هدف: هدف از انجام این پژوهش، شناخت و مقایسه شرایط ایمنی کتابخانه­های عمومی وابسته به نهاد کتابخانه­های عمومی کشور و سازمان فرهنگی هنری شهرداری در شهر تهران به‌منظور شناخت و مقایسه نقاط قوت و ضعف، و اشتراک و افتراق آنها در رابطه با شاخص‌های ایمنی می­باشد.
روش: روش‌ پژوهش حاضر، پیمایشی است. جامعۀ آماری شامل 37 باب کتابخانه عمومی وابسته به نهاد و 72 باب کتابخانه­ وابسته به شهرداری شهر تهران می­باشد که روی‌هم شامل 109 کتابخانه است. ابزار گردآوری داده­ها در این پژوهش سیاهه‌وارسی محقق‌ساخته‌ای در قالب پرسشنامه است و شامل سؤالاتی در 8 شاخص ایمنی و حفاظت کتابخانه می­باشد که توسط پاسخگویان تکمیل شد.
یافته­ها: یافته‌ها نشان داد که در شاخص اول (کیفیت ساختمان کتابخانه) در دو معیار و در شاخص چهارم (ایمنی کتابخانه در برابر آتش‌سوزی) در یک معیار تفاوت معنی­داری میان کتابخانه‌های نهاد و کتابخانه‌های شهرداری تهران وجود دارد به‌طوری که این معیارها در کتابخانه­های نهاد بیشتر رعایت شده و کتابخانه­های نهاد از نظر کیفیت ساختمان بهتر از کتابخانه­های شهرداری ارزیابی شدند. در مورد ایمنی در برابر آتش‌سوزی، به استثنای یک مورد تفاوت معنی­دار که در کتابخانه­های نهاد رعایت شده بود، تفاوت معنی‌داری مشاهده نشد. در شاخص دوم (ایمنی کتابخانه در برابر زلزله)، شاخص سوم (ایمنی کتابخانه در برابر طوفان و آب‌گرفتگی) و شاخص هشتم (حفاظت در برابر آسیب‌های ناشی از عوامل بیولوژیکی) تفاوت معنی­داری  بین دو جامعۀ پژوهش ارزیابی نشد و دو گروه تا حدود زیادی نزدیک به هم بودند. در شاخص پنجم (ایمنی کتابخانه در برابر سرقت و آسیب­رسانی منابع) در چهار معیار، شاخص ششم (ایمنی کارکنان) در دو معیار و در شاخص هفتم (حفاظت در برابر آسیب‌های ناشی از عوامل فیزیکی و شیمیایی) در هفت معیار تفاوت معنی­داری وجود داشت؛ به‌طوری‌که از جهت ایمنی در برابر سرقت و آسیب‌رسانی، ایمنی کارکنان، و حفاظت منابع در برابر آسیب‌های ناشی از دما، رطوبت، نور و... کتابخانه‌های شهرداری در شرایط بهتری ارزیابی شدند. در شاخص هفتم نیز در یک معیار تفاوت معنی­داری وجود داشت که در کتابخانه‌های نهاد رعایت شده بود. در کل، کتابخانه‌های عمومی وابسته به نهاد و شهرداری از نظر رعایت شاخص‌های ایمنی در شرایط مناسبی قرار نداشتند.
اصالت/ارزش: ارزش این مقاله که رویکرد تطبیقی جدیدی در حوزه مسائل ایمنی کتابخانه‌های عمومی است، در بازنمون نقاط ضعف و قوت به‌منظور آگاهی برنامه‌ریزان و مسئولان و ارائه راهکارهایی برای بهبود شرایط ایمنی کتابخانه‌ها می­باشد. 

کلیدواژه‌ها