بررسی میزان رعایت معیارهای ارزیابی رابط کاربر در صفحات وب فارسی کتابخانه‌های دیجیتالی خودساخته و خریداری شده در ایران

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسنده

گروه علم اطلاعات و دانش‌شناسی، دانشگاه قم، قم، ایران

چکیده
هدف: در حوزه کتابخانه‌های رقومی تعامل بین کاربر و سیستم از جمله مباحث اساسی در زمینه استفاده از این‌گونه نرم‌افزارها به شمار می‌رود. بنابراین یافتن نرم‌افزار مناسب در این زمینه دارای اهمیت فراوانی است. هدف پژوهش حاضر ارزیابی و تحلیل معیارهای مربوط به رابط کاربر در صفحات وب فارسی کتابخانه‌های رقومی خودساخته و خریداری شده در ایران است.
روش: پژوهش حاضر از نوع کاربردی است. روش انجام پژوهش از نوع تحقیقات ارزیابانه است که از یک سیاهه وارسی متشکل از 10 معیار اصلی و 114 مولفه فرعی برای ارزیابی و تحلیل ابعاد پژوهش استفاده شده است. علاوه‌بر این در مراحل مختلف پژوهش و برای تهیه سیاهه وارسی از روش دلفی استفاده شد و در موارد لازم با تولیدکنندگان نرم‌افزارها نیز مصاحبه شد.
یافته‌ها: یافته‌ها نشان داد که از جمع کل امتیازات مربوط به معیارهای ده‌گانه مورد بررسی، کتابخانه‌های رقومی خودساخته توانستند در هفت معیار تصحیح خطا، کنترل کاربر، راهبری، راهنمایی، جست‌وجو و سادگی امتیاز بالایی را کسب کنند. در صورتی که کتابخانه‌های رقومی خریداری شده تنها در سه معیار زبان رابط کاربر، نمایش اطلاعات و انسجام در وضعیت بهتری قرار دارند. هر چند به‌لحاظ مجموع میانگین امتیازات کسب شده اختلاف زیادی بین این دو دسته مشاهده نشد.
اصالت/ارزش: این پژوهش ضمن تهیه یک سیاهه وارسی در زمینه ارزیابی رابط کاربر کتابخانه‌های رقومی بر‌اساس پیشینه‌های موجود و نظر متخصصان، این امکان را نیز فراهم آورده است تا استفاده‌کنند‌گان از این کتابخانه‌ها و نرم‌افزارهای مشابه بتوانند در انتخاب خود تصمیمات بهتری را اتخاذ کنند. همچنین به تولیدکنندگان کتابخانه‌های رقومی مورد مطالعه و سایر نرم‌افزارهای مشابه این امکان را می‌دهد تا ضمن بر طرف کردن نقاط ضعف و تقویت نقاط قوت با معیارها و مولفه‌های موجود در این زمینه و اهمیت هر یک از آن‌ها بهتر آشنا شده و در تولیدات آتی خود از آن‌ها بهره گیرند.
  

کلیدواژه‌ها