هدف: با توجه به اینکه امروزه ذخیره و بازیابی اطلاعات جزء دغدغه‌های اساسی کتابخانه‌ها و مراکز اطلاع‌رسانی به‌شمار می‌رود، یافتن نرم‌افزار مناسب در این زمینه دارای اهمیت فراوانی است. هدف پزوهش حاضر ارزیابی نرم‌افزارهای کتابخانه‌ای تحت وب پارس‌آذرخش، نوسا و نمایه در بازیابی اطلاعات است.
روش: پژوهش حاضر از نوع کاربردی است. روش استفاده شده برای انجام این پژوهش از نوع تحقیقات مشاهده‌ای و با استفاده از یک سیاهه‌وارسی متشکل از 84 معیار برای سنجش، بررسی، شناسایی و ‌ارزیابی اَبعاد پژوهش است. علاوه بر این برای انجام پژوهش ضمن بهره‌گیری از نظر افراد متخصص حوزه کتابداری و اطلاع‌رسانی، در موارد لازم با تولیدکنندگان نرم‌افزارها نیز مصاحبه شده است.
یافته‌ها: ‌وضعیت نرم‌افزارهای کتابخانه‌ای مورد مطالعه در 5 ویژگی شامل قابلیت جست‌وجو، فرمول جست‌وجو، امکان انواع جست‌وجوها، نمایش نتایج و چگونگی نمایش امکانات کمکی (راهنما) مورد بررسی و تحلیل قرار گرفت. نتایج حاصل از یافته‌های پژوهش نشان داد که نرم‌افزار نوسا با کسب 34/93 درصد از میانگین کل امتیازات به لحاظ معیارهای مورد مطالعه در این پژوهش در رتبه اول و نرم‌افزار پارس‌آذرخش نیز با کسب 55/82 درصد امتیاز از معیارهای مورد بررسی در رتبه بعدی قرار دارد. در نهایت نرم‌افزار نمایه با کسب 35/51 درصد میانگین کل امتیازات به لحاظ معیارهای مورد بررسی در این پژوهش در رتبه سوم قرار دارد.
اصالت/ارزش: این پژوهش ضمن تهیه یک سیاهه وارسی در زمینه ارزیابی وضعیت بازیابی اطلاعات در نرم‌افزارهای کتابخانه‌ای بر اساس پیشینه‌های موجود و نظر متخصصان، این امکان را نیز فراهم آورده است تا استفاده‌کنندگان این نرم‌افزارها و نرم‌افزارهای مشابه بتوانند در انتخاب خود تصمیم بهتری بگیرند. همچنین به تولیدکنندگان نرم‌افزارهای مورد مطالعه و سایر نرم‌افزارها این امکان را می‌دهد تا ضمن برطرف کردن نقاط ضعف و تقویت نقاط قوت با معیارها و مولفه‌های موجود در این زمینه و درجه اهمیت هر یک از آنها بهتر آشنا شده و در تولیدات آتی خود از آنها بهره بگیرند.