ارتباط بین سرمایۀ فرهنگی والدین و میزان استفادۀ فرزندان از مواد کتابخانه‌ای کتابخانه‌های عمومی استان خراسان جنوبی

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

دانشگاه بیرجند

چکیده
هدف: هدف اصلی پژوهش حاضر، بررسی رابطۀ بین سرمایه­ فرهنگی والدین و میزان استفادۀ فرزندان از مواد کتابخانه­ای در بین کاربران کتابخانه­های عمومی استان خراسان جنوبی بوده است.
روش­: روش پژوهش، پیمایشی و از نوع کاربردی است. جامعۀ آماری این پژوهش شامل کلیه اعضای کتابخانههای عمومی نهادی شهری زیر پوشش اداره کل کتابخانه­های عمومی خراسان جنوبی بوده که در زمان اجرای پژوهش (مهر ماه 1392) عضو فعال کتابخانه بودند و در محدودۀ سنی 15-30 سال قرار داشتند. حجم کل جامعۀ آماری حدود 15.500 نفر بود و حجم نمونه بر اساس جدول کرجسی و مورگان تعداد 377 نفر تعیین شد. در این پژوهش از روش نمونه‌گیری خوشه ­ای چندمرحله­ای استفاده شد. در مرحله اول 11 شهرستان استان خراسان جنوبی به عنوان خوشه­ها در نظر گرفته شدند. در مرحله دوم، در هر یک از 13 کتابخانۀ­ برگزیده شده به تعداد مساوی 29 نفر به صورت تصادفی ساده انتخاب شدند و پرسشنامه­ها­ بین آنها توزیع گردید. برای جمع­آوری اطلاعات از پرسشنامۀ محقق­ساخته­ استفاده شد. در مجموع 317 پرسشنامه بازگردانده شد، ولی فقط 292 پرسشنامه کامل بود که مورد تحلیل قرار گرفت.
یافته ­ها: نتایج نشان داد که بیشترین استفادۀ پاسخگویان در میان انواع مختلف مواد کتابخانه­ای مربوط به کتاب­های تخصصی رشته تحصیلی‌شان بود. همچنین پاسخگویان از کتاب­های مرجع نسبت به سایر مواد کتابخانه­ای کمتر استفاده می­کردند. بین سرمایۀ فرهنگی غیرمادی والدین و میزان استفادۀ فرزندان از مواد کتابخانه­ای رابطۀ معناداری وجود داشت اما بین سرمایۀ فرهنگی نهادینه­شدۀ والدین و میزان استفادۀ فرزندان از مواد کتابخانه­ای و نیز بین سرمایۀ فرهنگی مادی والدین و میزان استفادۀ فرزندان از مواد کتابخانه­ای رابطۀ معناداری وجود نداشت. همچنین نتایج نشان داد متغیرهای جنسیت و سطح تحصیلات پاسخگویان بر رابطۀ بین سرمایۀ فرهنگی غیرمادی، مادی و نهادینه­شدۀ والدین و میزان استفادۀ فرزندان از مواد کتابخانه­ای تأثیری نداشتند.
اصالت/ارزش: نتایج پژوهش حاضر می­تواند در برنامه­ریزی­ فرهنگی کشور، و نیز برنامه‌ریزی خدمات به کاربران توسط نهاد کتابخانه­های عمومی کشور مورد استفاده قرار گیرد.

کلیدواژه‌ها