طبقه‌بندی در فضای مجازی (با تأکید بر نظرات تردینیک)

دوره 23، شماره 1
بهار 1396
صفحه 11-30

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسنده

استاد، دانشگاه تهران، ایران

چکیده
هدف: در این مقاله به اهمیت طبقه‌بندی در فضای مجازی پرداخته می‎شود و اینکه با توجه به انفجار اطلاعات نه تنها ارزش طبقه‌بندی (علم اطلاعات و دانش‎شناسی) از بین نرفته بلکه بیشتر هم شده است.
روش: در این مقاله، از روش سندی یا کتابخانه‌ای استفاده شده و با تکیه بر کتاب «بسترهای اطلاعات دیجیتال» اثر لوک تردینیک (1395) رویکردی تحلیلی نسبت به موضوع طبقه‌بندی اتخاذ گردیده است.
یافته‌ها: طبقه‌بندی با معرفت‌شناسی همزاد و همسایه است و برای ایجاد معرفت ناگزیر از طبقه‌بندی و مقوله‌بندی هستیم. در دنیای جدید به‎خاطر تغییر رویکرد انسان‌ها به علم و دانش، طبقه‌بندی هم مسیر دیگری پیدا کرده است. در گذشته نه‎چندان دور در غرب، با توجه به رویکردی که دیویی نسبت به کتابداری و کتابدار اتخاذ کرده بود که طبعاً کتابدار بایستی دروازه‌بان دانش و پاسدار ارزش‌های اومانیستی باشد و نیز به لحاظ اینکه وی از نظر اقتصادی زنان را برای تصدی این حرفه مناسب‌تر تشخیص داده بود، لذا این سنت‎ها همچنان باقی مانده و بر رشته کتابداری سنگینی می‌کند. اما از آنجا که دنیای امروز رویکردش در خدمات کتابداری از سازمان‌محوری به مردم محوری و از لحاظ زبانشناختی از دلالت‌های تناظری یک‌به‌یک به ربط شبکه‌ای سوق پیدا کرده است، می‌طلبد که کتابداری و علم اطلاعات و دانش‌شناسی هم با رویکردی جدید به بازبینی هویت خود بپردازد و برای خدمت‎های جدید در دنیای دیجیتال آماده شود و نه تنها فارغ از نگاه عالمانه روز نباشد بلکه همچون سایر رشته‎ها و با نگاهی کیفی به خدمت مشغول باشد. در گذشته اسلامی هم وضعیت به گونه‎ای بوده است که کتابدار نه تنها به بانوان اختصاص نداشته است بلکه کسانی کتابدار بوده‎اند که خود دانشمند و یا دانش‎دوست واقعی بوده‎ند که دیگران از خدمات مشاوره ای علمی آنها برخوردار می‌شده‌اند.
اصالت/ارزش: ارزش این مقاله در رسیدن استدلالی به این پیشنهاد است که باید کتابداری و یا علم اطلاعات و دانش شناسی امروز با تغییر رویکرد در تنظیم برنامه درسی به گونه‎ای بکوشد تا جوابگوی نیازهای روزافزون جامعه باشد.

کلیدواژه‌ها