عوامل مؤثر بر نیازهای اطلاعاتی کاربران دبیرستانی کتابخانه‌های عمومی شهر مشهد

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

دانشگاه اصفهان

چکیده
هدف: هدف پژوهش حاضر، بررسی عوامل مؤثر بر نیازهای اطلاعاتی کاربران دبیرستانی کتابخانه‌های عمومی شهر مشهد براساس چهار مؤلفه فردی، اجتماعی- اقتصادی، آموزشی و مذهبی است.
روش: روش پژوهش پیمایشی و جامعه آماری آن شامل کلیه کاربران دبیرستانی کتابخانه‌های عمومی تحت پوشش اداره کل نهاد کتابخانه‌های عمومی شهر مشهد است. براساس جدول کرجسی و مورگان تعداد 310 نفر به‌عنوان نمونه پژوهش انتخاب شد. ابزار گردآوری داده‌ها پرسشنامه محقق‌ساخته بود که روایی و پایایی آن با استفاده از روش تحلیل عاملی و ضریب آلفای کرونباخ محاسبه گردید. سپس داده‌ها در دو سطح توصیفی و استنباطی تجزیه و تحلیل شد. در سطح آمار توصیفی از فراوانی، درصد فراوانی، میانگین، میانه و انحراف معیار و در سطح آمار استنباطی از آزمون‌های t تک متغیره و آزمون‌های تحلیل واریانس چند متغیره مانوا استفاده شد.
یافته‌ها: نتایج پژوهش نشان داد که عوامل فردی و آموزشی بیشترین تأثیر را بر نیازهای اطلاعاتی استفاده‌کنندگان از کتابخانه‌ها دارند. عوامل اجتماعی- اقتصادی در رتبه‌های بعدی این تأثیر قرار می‌گیرند و کمترین تأثیر مربوط به عوامل مذهبی است.
اصالت/ارزش: در صورتی که نیازهای اطلاعاتی دانش‌آموزان تشخیص داده شود، می‌توان منابع لازم و مفید را در اختیار آنها قرار داد و علاقه آنها را به محیط‌های کتابخانه‌ای دو چندان نمود. نتایج این پژوهش که به تعیین  نقش هر یک از عوامل تأثیرگذار فردی، اجتماعی- اقتصادی، آموزشی و مذهبی در نیازهای اطلاعاتی جوانان و دانش‌آموزان پرداخته است می‌تواند برای برنامه‌ریزی و تجهیز کتابخانه‌ها و سایر مراکز یادگیری مفید باشد.

کلیدواژه‌ها