بررسی وضعیت عادات مطالعۀ آزاد دانش‌آموزان دورۀ متوسطۀ شهر مشهد و عوامل مؤثر بر آن

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 کارشناس ارشد کتابداری و اطلاع رسانی دانشگاه پیام نور

2 استادیار گروه کتابداری و اطلاع رسانی دانشگاه امام رضا (ع)

چکیده
هدفهدف این پژوهش تعیین وضعیت عادات مطالعۀ آزاد دانش‌آموزان مقطع متوسطۀ شهر مشهد و تأثیر عوامل جمعیت‌شناختی (جنسیت، وضعیت اقتصادی والدین، سطح سواد والدین، وضعیت تحصیلی و گرایش به اینترنت) بر آن است.
روش: پژوهش حاضر به لحاظ هدف کاربردی است و به روش پیمایشی توصیفی انجام پذیرفته است. جامعۀ آماری تعداد 384 دانش‌آموز دختر و پسر مقاطع اول تا سوم بودند که با استفاده از شیوۀ نمونه‌گیری چندمرحله‌ای به صورت تصادفی انتخاب شدند. برای گردآوری اطلاعات از پرسشنامه استفاده شد. روایی صوری پرسشنامه توسط اساتید و صاحب‌نظران مورد تأیید قرار گرفت. پایایی پرسشنامه با استفاده از بستۀ نرم‌افزاری SPSS اندازه‌گیری و مقدار آلفای کرونباخ آن 73/0 محاسبه شد که نشان از اعتبار کافی آن دارد. داده‌ها در دو سطح آمار توصیفی و استنباطی برای پاسخ به پرسش‌های اساسی و آزمون فرضیه‌های پژوهش مورد تجزیه و تحلیل قرار گرفت.
یافته‌هانتایج تحقیق نشان داد: 1) مطالعۀ آزاد در بین فعالیت‌های مورد علاقۀ دانش‌آموزان در اوقات فراغت جایگاه نازلی داشته است. 2) دانش‌آموزان بیشتر علاقه‌مند به مطالعۀ کتاب‌های داستانی و تخیلی هستند. 3) در میان عوامل بازدارندۀ مطالعه «گوش دادن به موسیقی»، «حجم زیاد تکالیف درسی»، و «تماشای تلویزیون» مهمتر از سایر عوامل هستند. 4) از نظر دانش‌آموزان اصلی‌ترین مجاری دسترسی آنها به منابع مورد نیاز جهت مطالعه «کتاب‌فروشی‌ها» و «دوستان» و کم‌اهمیت‌ترین «کتابخانۀ مدرسه» بیان شده است. 5) دانش‌آموزان تأثیر اینترنت را بر دسترسی به منابع اطلاعاتی و مطالعاتی مورد نیاز خود زیاد می‌دانند. 6) بین عادات مطالعۀ دختران و پسران در برخی مؤلفه‌ها مانند «میزان لذت بردن از مطالعه»، «میزان خرید کتب غیردرسی» و «میزان مطالعه» تفاوت معنی‌داری وجود دارد. و 7) میان عادات مطالعۀ دانش‌آموزان بر حسب میزان تحصیلات والدین، وضعیت اقتصادی خانواده و پیشرفت تحصیلی دانش‌آموزان در برخی از مؤلفه‌ها تفاوت معنی‌داری مشاهده شد
اصالت/ ارزش:‌ د
ر مقالۀ حاضر برای نخستین بار در کشور رابطه میان متغیرهای «گرایش به اینترنت»، «سطح تحصیلات والدین»، «وضعیت اقتصادی خانواده» و «پیشرفت تحصیلی» با «عادات مطالعۀ دانش‌آموزان» مورد بررسی قرار گرفته است.

کلیدواژه‌ها