ارزیابی قابلیت های جست‌وجوی نرم افزارهای علوم اسلامی (قرآن، حدیث، فقه و احکام) شهر قم

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 استادیار گروه کتابداری و اطلاع رسانی دانشگاه تربیت مدرس

2 دانشگاه تربیت مدرس

چکیده
هدفپژوهش حاضر به دنبال ارزیابی قابلیت جست‌وجوی نرم­افزارهای علوم اسلامی شهر قم در  سه حوزه قرآن، حدیث، فقه و احکام بر اساس معیارهای استخراج شده از منابع معتبر انگلیسی و فارسی است.
روشاین پژوهش به روش ارزیابانه و با استفاده از 91 گویه در دو بخش خصیصه­های جست‌وجو و ویژگی‌های مربوط به نتایج جست‌وجو صورت گرفته است. ابزار استفاده شده در این پژوهش، سیاهه‌وارسی محقق‌ساخته بوده است.
یافته‌هانتایج پژوهش نشان داد که وضعیت نرم­افزارهای علوم اسلامی شهر قم از نظر رعایت گویه­های مربوط به جست‌وجو در مقیاس لیکرت ضعیف (01/2) است. برترین نرم­افزارها در دسته­های قرآن، حدیث، فقه و احکام از نظر قابلیت­های جست‌وجوی آنها به ترتیب جامع­التفاسیر نور، معجم موضوعی بحارالانوار و نورالفقاهه 3، و ضعیف­ترین نرم­افزارها در این دسته­بندی به ترتیب ترنم وحی، معجم احادیث الامام المهدی (عج) و رساله بود. امتیاز قابلیت­ جست‌وجوی نرم‌افزارها در مقیاس لیکرت پایین­تر از امتیاز حداکثری، یعنی امتیاز کامل ارزیابی بود. میانگین کل امتیاز به دست آمده از ارزیابی­ها در موضوعات سه‌گانه با یکدیگر یکسان نبودند. نرم­افزارهای حدیث از قدرت جست‌وجوی بالاتری نسبت به نرم­افزارهای قرآن و فقه و احکام برخوردار بودند. بین محصولات مختلف سازمان­های تولیدکننده نرم­افزارهای علوم اسلامی از نظر قابلیت­های جست‌وجو تفاوت معناداری وجود داشت.
اصالت/ارزشتوجه به نرم‌افزارهای اسلامی به تفکیکِ سه حوزه قرآن، حدیث و فقه در مقاله حاضر، این مقاله را نسبت به سایر نوشتارهای موجود در این حوزه ممتاز کرده است. تأکید بر جامعیت سیاهه ارزیابی و تحلیل چندبعدی یافته‌ها نیز از جمله موارد نشان‌دهنده اصالت این مقاله محسوب می‌شود.

کلیدواژه‌ها