مطالعه وندالیسم در کتابخانه‌‌های عمومی کشور با تاکید بر ویژگی‌‌های جامعه محلی

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 دانشجوی دکتری علم اطلاعات و دانش‌شناسی، دانشگاه خوارزمی، تهران، ایران

2 استاد، گروه علم اطلاعات و دانش‌شناسی، دانشگاه خوارزمی، تهران، ایران

چکیده
هدف: هدف از این پژوهش مطالعه وندالیسم در کتابخانه‏ های عمومی کشور و بررسی روابط آن با ویژگی‏های فرهنگی و اجتماعی جامعه محلی مانند سطح برخورداری، جرم‏خیزی و مجاورت فرهنگی است.
روش: روش پژوهش حاضر پیمایشی است. برای گردآوری داده‏های مورد نیاز از پرسشنامه استفاده شد که روایی و پایایی آن تأیید گردید. جامعه آماری این پژوهش عبارت است از تمامی 2225  باب کتابخانه‏ های عمومی تحت پوشش نهاد کتابخانه‏های عمومی کشور، که با توجه به نمونه‏ گیری خوشه‏ای صورت گرفته، 248 کتابخانه عمومی در 13 استان کشور به‏ عنوان نمونه انتخاب شدند. برای تجزیه و تحلیل داده ‏های بدست آمده از آمار توصیفی و آزمون تک نمونه‏ای و همبستگی اسپیرمن استفاده شد.
یافته ‏ها: یافته‏ های پژوهش نشان داد که بیشترین میزان وندالیسم مربوط به وجود نوشته، کنده‏کاری و رنگ در میز و صندلی‏ها (2/99 درصد) ، دیوارهای داخلی (5/91 درصد) و دیوارهای خارجی (1/85 درصد) کتابخانه بوده است و کمترین مظهر وندالیسم موجود، سرقت منابع کتابخانه، و شکستن لامپ‏های کتابخانه (هر کدام به میزان 4/0 درصد) است. همچنین با آزمون فرضیه‏ها، وجود رابطه بین فقر موجود و میزان جرم‏خیزی در منطقه با میزان وندالیسم موجود در کتابخانه تأیید شد ولی رابطه‏ای بین نزدیکی کتابخانه به مراکز فرهنگی ـ آموزشی و نیز تعداد اعضای کتابخانه با میزان وندالیسم موجود در آن کتابخانه وجود نداشته ‏است. همچنین یافته‏ های پژوهش نشان داد که بین میزان وندالیسم داخلی و خارجی موجود در کتابخانه‏‏ها تفاوت معناداری وجود دارد و میزان وندالیسم داخلی به مراتب بیشتر از وندالیسم خارجی است.
اصالت/ارزش: ارزش این مقاله در یافتن مهمترین مصادیق وندالیسم در کتابخانههای عمومی و تأیید رابطه بین فقر و جرمخیزی شهرها با ارتکاب به وندالیسم است و این نکته که وندالیسم با شرایط اقتصادی محل ارتباط دارد و با تعداد اعضای کتابخانه مرتبط نیست.

کلیدواژه‌ها