بررسی ویژگی محتوایی و شخصیت‌پردازی رمان‌های پرفروش نوجوان منتشرشده بین سال‌های 1389-1380

عرب شیبانی, زکیه; محمدی, مهدی; فلسفین, سکینه; خویدکی, سمانه

بررسی ویژگی محتوایی و شخصیت‌پردازی رمان‌های پرفروش نوجوان منتشرشده بین سال‌های 1389-1380

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

زکیه عرب شیبانی ¹

مهدی محمدی ²

سکینه فلسفین ³

سمانه خویدکی ⁴

¹ کارشناس ارشد علم اطلاعات و دانش‌شناسی، دانشگاه قم، قم، ایران

² دانشیار و عضو هیأت علمی گروه آموزشی علم اطلاعات و دانش‌شناسی، دانشگاه قم، قم، ایران

³ دانشجوی دکتری علم اطلاعات و دانش‌شناسی، دانشگاه آزاد اسلامی، علوم و تحقیقات تهران، تهران، ایران

⁴ دانشجوی دکتری علم اطلاعات و دانش‌شناسی، دانشگاه الزهرا (س)، تهران، ایران

چکیده

هدف: پژوهش حاضر در راستای بررسی شخصیت‌پردازی و محتوایی رمان‌های پرفروش نوجوانان ایران بین سال‌های 1380- 1389 صورت گرفته است.
روش: این تحقیق، از نوع تحقیق‌های کاربردی است که با استفاده از روش تحلیل محتوای کمی صورت گرفته است. جامعۀ آماری آن را ۱۴ رمان نوجوان پرفروش دهۀ ۸۰ که بر اساس آمارهای خانۀ کتاب ایران بیش از ده بار تجدید چاپ شده‌اند تشکیل می‌دهند.
یافته‌ها: یافته ها نشان داد که شخصیت‌های اصلی اکثر این رمان‌ها با مسائل و مشکلات مشابهی نظیر فقر، بیماری، خودکشی، مرگ عزیزان و بیماری‌های روحی و.... روبه‌رو بودند و پایان تلخی داشتند؛ فقط زندگی 40 درصد شخصیت‌ها تا آخر ادامه یافت و ۲۲ درصد در طول داستان مجبور به ترک زندگی مشترک خود شدند. ۱۱ درصد از رمان‌ها نیز در خلال داستان به حیات قهرمان خاتمه دادند. قهرمانان 11 درصد از رمان‌ها، در انتهای داستان به جنون و سایر بیماری‌های روانی مبتلا شده‌اند.
تشویق خوانندگان جوان به تحصیل و اتخاذ رویکرد مثبت در مواجه با مشکلات به‌عنوان نکات مثبت و فضای غم‌آلود، سیاه، و متفاوت با واقعیت جامعه از نکات منفی داستان‌ها شناسایی شدند. شخصیت‌های رمان‌ها شخصیت‌هایی بودند که از نظر موقعیت اجتماعی، اقتصادی و فرهنگی با اکثریت جامعه همخوانی نداشته و به دور از واقعیت جامعۀ امروزی است.
اصالت/ارزش: رمان‌های پرفروش آثاری هستند که با اقبال خوانندگان روبه‌رو می‌شوند و معمولاً تأثیرپذیری بالایی دارند؛ لذا لازم است ارزیابی‌های دقیقی از آنها به‌عمل آید. مقالۀ حاضر با نگاه متفاوت به بررسی رمان‌های پرفروش پرداخته و سعی کرده روشن سازد که شخصیت‌‌پردازی به‌گونه‌ای بوده که از نظر موقعیت اجتماعی، اقتصادی و فرهنگی با اکثریت جامعه همخوانی نداشته و به‌ دور از واقعیت جامعۀ امروزی است.

کلیدواژه‌ها

رمان

رمان نوجوان

رمان های پُر‌فروش

ادبیات داستانی

جامعه‌شناسی ادبیات

شخصیت‌پردازی