میزان رضایت‌مندی استفاده‌کنندگان کتابخانه‌های عمومی استان خراسان شمالی از فضا و معماری کتابخانه‌ها

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

چکیده
هدف: هدف از انجام پژوهش حاضر تعیین میزان رضایت‌مندی استفاده‌کنندگان کتابخانه­های عمومی خراسان شمالی از معماری کتابخانه‌ها و بررسی نقاط قوت و ضعف معماری آن‌ها می‌باشد.
روش: روش پژوهش پیمایشی- توصیفی و ابزار گردآوری داده­ها پرسشنامه است. جامعه آماری شامل کلیه افراد شهرنشین استان خراسان شمالی که امکان استفاده از کتابخانه­های عمومی را دارند و نیز کتابداران و مدیران کتابخانه‌های عمومی می­باشد. حجم نمونه آماری 140 نفر برآورد و برای نمونه­گیری از روش تصادفی طبقه­بندی شده استفاده گردید. همچنین بررسی و تحلیل داده­ها به کمک نرم­افزار spss16 انجام شد.
یافته‌ها: نتایج پژوهش نشان داد که میزان رضایت‌مندی در 5 معیار از 9 معیار معرفی شده، کم‌تر از حد متوسط (3) است. همچنین بالاترین میانگین وزنی (3.34) تنها اندکی بالاتر از حد متوسط (3) است. بنابراین چنین به‌نظر می­رسد که میزان رضایت‌مندی در معیارهای عمومی ارزیابی معماری کتابخانه‌ها در مجموع نسبتاً پایین است. از ‌نظر پرسش­شوندگان وجود فضاهای جنبی و رفاهی نسبتاً مهم توصیف شد. میانگین­های وزنی پرسش­های مربوط به میزان مشکلات و ضعف­های معماری فضاهای اصلی کتابخانه­ها (3.17 تا 4.03) نشان داد که از نظر پرسش­شوندگان معماری داخلی فضاهای اصلی کتابخانه­ها در مجموع دارای شرایط نامطلوبی بوده و مشکلات زیادی دارد. همچنین بین «میزان رضایت‌مندی کلی از فضاهای کتابخانه» و سایر معیارهای عمومی ارزیابی معماری کتابخانه رابطه معنی‌دار و مستقیم مشاهده شد. بین «میزان رضایت‌مندی کلی از فضاهای کتابخانه» در بین سه گروه مدیران، کتابداران و مراجعان، تفاوت معنی‌دارای مشاهده نشد.
اصالت/ارزش: یافته‌های این پژوهش می­تواند به مسئولان و مدیران بخش­های مرتبط در شناسایی نقاط قوت و ضعف معماری فضاهای کتابخانه­ای و در تصمیم­سازی و سیاست­گذاری متناسب کمک کند. همچنین یافته‌های این پژوهش می­تواند به برنامه­ریزان، مشاوران، طراحان و معماران کتابخانه در برنامه­ریزی کالبدی مناسب و طراحی کارآمد و هماهنگ با نیازهای مراجعان یاری رساند.

کلیدواژه‌ها


Enright, Suzanne (2002). Post
-Occupancy Evaluation of UK Library Building
Projects: Some Examples of Current Activity. Liber Quarterly, 12, 26
-45
.
McCabe, Gerard B
.
& Kennedy, James R. (eds.) (2003). Planning the Modern Public
Library Building, Westport: Libraries Unlimited
.
Powell, Mark (2002). Designing Library Space to Facilitate Learning :
A Review of
the UK Higher Education Sector. Libri, 52, 110
-120.