2
استاد، گروه علم اطلاعات و دانششناسى، دانشگاه خوارزمى، تهران، ایران
چکیده
هدف: اینفوگرافیها از جمله رسانههای ارتباطی و اطلاعاتی قدرتمند در تعامل انسان و اطلاعات و انتقال موفق پیامها قلمداد میشوند. هدف پژوهش حاضر تحلیل محتوای اینفوگرافیهایی با موضوع خواندن که در وبگاه پینترست منتشر شده بر اساس مدل ارتباطی لاسول بهمنظور دستیابی به شناخت عمیقی از این رسانهها است. روش: پژوهش حاضر از نوع کیفی است که در آن از روش تحلیل محتوای کیفی با رویکرد استقرایی استفاده شده است. جامعۀ پژوهش حاضر متشکل است از 30 اینفوگرافی با موضوع خواندن که بر اساس نمونهگیری هدفمند انتخاب شد. با استفاده از نرمافزار تحلیل دادههای کیفی MAXQDA2020، کدگذاری و تجزیهوتحلیل اینفوگرافیها و ترسیم ابرِ واژگانی انجام شد؛ سپس، بر اساس کدهای ایجادشده، مدلهای نظری گوناگون، و همچنین مدلهای سلسلهمراتبی برای تشکیل جدول مؤلفهها و مقولهها ساخته شد. در نهایت، مخاطب، محتوا و نقش اینفوگرافیها در ترویج خواندن شناسایی شد. یافتهها: اینفوگرافیهای منتشرشده در قلمروی خواندن عمدتاً در زمینۀ فواید و اهمیت خواندن، دلایل علمی برای خواندن، شیوههای علاقهمند کردن کودک به خواندن، روشهایی برای چگونه خواندن با کودک و نظایر آن بودند. نقش اینفوگرافیها شامل آگاهیبخشی، اطلاعرسانی، هدایتکنندگی، مروّج و مبلّغ بودن است. مدل مخاطب این پژوهش نشان داد که اغلب مخاطبان اینفوگرافیهای خواندن والدین هستند. مدل محتوا اطلاعات غنی و سودمندی را در اختیار والدین بهمنظور ترویج خواندن در میان کودکان میگذارد. مدل تأثیر نشاندهندۀ نقشی است که اینفوگرافیهای خواندن برای مخاطبان خود ایفا میکنند. اصالت/ارزش: طرح پژوهش حاضر بر مبنای مدل ارتباطی لاسول در پی شناخت مخاطب، محتوا و تأثیر اینفوگرافیهای خواندن بود. اینفوگرافیهای ایستا در این پژوهش مورد توجه قرار گرفت. بنابراین، این پژوهش مسیر تازهای برای اکتشاف اینفوگرافیها بهمنزلۀ رسانههای اطلاعاتی جذاب و تأثیرگذار در زمینههای موضوعی مختلف باز میکند.
