Research on Information Science and Public Libraries

Spatial Analysis of Public Libraries in Rasht City

Document Type : Original Article

Author

Mahmoud Davoudi

Assistant Prof. of Physical Geography (Climatology), Faculty of Literature and Humanities, University of Guilan, Rasht, Iran

10.61186/publij.30.2.192
Abstract
Purpose: The aim of this research was to analyze the spatial distribution of current libraries and the optimal
distribution of libraries in the future in Rasht city.
Methodology: In this research, the data of Rasht’s existing libraries, statistical blocks of the 2015 census of the
Rasht, and Rasht’s spatial data were used in shape file format. This research was conducted based on the instructions of the Iran Public Libraries Foundation, 2017. Spatial statistics analysis has been used to investigate the spatial
distribution of existing libraries and network analysis has also been used to determine the service range of libraries.
Finally, VIKOR decision-making model was used to prioritize future service areas.
Findings: The values of the tests show the significance of cluster distribution of libraries in Rasht city, which
indicates heterogeneous distribution based on population or distance from population centers. In fact, the distribution of libraries in Rasht is not suitable and they are mostly concentrated in the city center. There are few libraries
in the south, west and north of Rasht city. Based on the criteria of distance and population for existing libraries, 4
service areas were determined (due to the proximity of some libraries to each other, their service areas were merged
with each other). Considering the population of Rasht city, there is 14,991 square meters lack of library infrastructure to reach the access standard in this city. The existing libraries cover only 163,633 people (equivalent to 24.2%)
of Rasht’s population, and with the development of about 3500 square meters of library space at the available libraries, 32.4% of Rasht’s population will be covered by library services. By conducting network analysis and applying
distance and population filters, twenty future service areas in Rasht city were proposed to cover the population of
Rasht city in the most equitable way. These twenty areas will cover 442,575 people of the population of Rasht city,
which includes 65.3% of the population of Rasht, and if they are realized and the infrastructure level of the current
libraries is increased, a total of 661,943 people (97.7%) of the population of Rasht city will be covered by public
libraries services. In determining the priority of the future service areas, the population is more important than the
distance, and respectively, the areas with the largest population in the south, west, north and northeast of Rasht city
are in the first six priorities for the construction of new libraries, and marginal areas in the north of Rasht is the last
priority due to its lower population and proximity to existing libraries. 2.3% of the population of Rasht, including
15,322 people do not have the necessary population and distance criteria, and currently it is not possible to propose
the establishment of a new library for them, who are mainly located in the south of Rasht city.
Originality/value: Conducting land use planning researches is the basis of future planning. Lack of this type of
studies and lack of foresight will lead to waste of resources and duplication in different projects. According to the
basic criteria, this research has determined the amount of library infrastructure based on the population, the amount
needed to increase the infrastructure of existing libraries and also the number and area of new libraries in order to
cover the needs of the population of Rasht city. By doing it, libraries can be expanded in principle in Rasht and new
libraries can be established at the right areas of the city. 

Keywords

Public Library
Network Analysis
Spatial Statistics Analysis
Rasht
۱. اباذری، زهرا؛ باب‌الحوائجی، فهیمه؛ و جهانگیری‌فرد، بهنام (۱۳۹۲). مکان‌یابی کتابخانه‌‌های عمومی منطقه چهار شهر تهران با استفاده از GIS. تحقیقات اطلاع‌رسانی و کتابخانه‌های عمومی، ۱۹(۴)، ۵۲۷-۵۴۷.
۲. اسفندیاری‌مقدم، علیرضا؛ و صابری، محمدکریم (۱۳۹۳). مقایسه وضعیت کتابخانه‌‌های عمومی استان همدان با سند چشم‌انداز نهاد کتابخانه‌‌های عمومی در افق ایران ۱۴۰۴. تحقیقات اطلاع‌رسانی و کتابخانه‌‌های عمومی، ۲۰(۴)، ۶۴۳-۶۵۹.
۳. التماسی، مهشید؛ فهیم نیا، فاطمه؛ و ابویی اردکان، محمد (۱۴۰۰). مدل پارادایمی خدمات و برنامه‌‌های کابرمحور کتابخانه‌‌های عمومی: مطالعه موردی کتابخانه‌‌های نهاد کتابخانه‌‌های عمومی کشور. بازیابی دانش و نظام‌‌های معنایی، ۷(۴)، ۴۷-۶۳.
۴. بهرامی، محبوبه؛ ولیپوری، معصومه؛ و حجی ملایری، پریسا (۱۳۹۴). توزیع فضایی و مکان‌یابی کتابخانه‌‌های عمومی شهر بروجرد با استفاده از مدل AHP و تکنیک GIS. جغرافیا و برنامه‌ریزی محیطی، ۲۶(۱)، ۲۰۳-۲۲۰.
۵. تقی‌زاده، نازنین؛ ابراهیمی، سعیده؛ ایزدی، حسن؛ و گلی، علی (۱۳۹۹). سطح‌بندی امکانات و خدمات کتابخانه‌‌های عمومی استان فارس با استفاده از توابع تحلیل فضایی و تحلیل سلسله مراتبی. تحقیقات اطلاع‌رسانی و کتابخانه‌‌های عمومی، ۲۶(۱)، ۷۷-۱۱۰.
۶. تمدن، حمیدرضا؛ قیاسی، میترا؛ و رضوی، علی‌اصغر (۱۴۰۰). مروری نظام‌مند بر پژوهش‌‌های مکان‌یابی کتابخانه‌‌های عمومی با استفاده از نظام اطلاعات جغرافیایی. تحقیقات اطلاع‌رسانی و کتابخانه‌‌های عمومی، ۲۷(۳)، ۴۶۷-۴۹۱.
۷. جعفری باقی‌آبادی، سمیه؛ حسن‌زاده، محمد؛ و زندیان، فاطمه (۱۳۹۸). مقایسه اثربخشی کتابخانه‌‌های عمومی وابسته به نهاد کتابخانه‌‌های عمومی و سازمان فرهنگی هنری شهرداری. پژوهشنامه کتابداری و اطلاع‌رسانی، ۹(۱)، ۳۳۰-۳۴۹.
۸. حاتمی‌نژاد، حسین؛ فرهودی، رحمت الله؛ و محمدپور جابری، مرتضی (۱۳۸۷). تحلیل نابرابری اجتماعی در برخورداری از کاربری‌‌های خدمات شهری، مورد مطالعه: شهر اسفراین. پژوهش‌‌های جغرافیایی انسانی، ۴۱(۳)، ۷۱-۸۵.
۹. حسینی، علی؛ علیمرادی، طاهره؛ احدنژاد، روشی؛ مختارپور، رضا؛ و خاصه، علی‌اکبر (۱۳۹۳). مکان‌یابی کتابخانه‌‌های عمومی شهر رشت با استفاده از سامانه اطلاعات جغرافیایی (ساج). تحقیقات اطلاع‌رسانی و کتابخانه‌‌های عمومی، ۲۰(۲)، ۲۷۷-۲۹۶.
۱۰. دهقانی سانیج، جلال؛ و محمودی، حسن (۱۳۹۰). شناسایی و رتبه‌بندی معیارهای موثر بر مکان‌یابی کتابخانه‌‌های عمومی با استفاده از ANP فازی و TOPSIS فازی. کتابداری و اطلاع‌رسانی، ۱۴(۱)، ۳۱۹-۳۴۵.
۱۱. رهنما، محمدرحیم؛ و آقاجانی، حسین، (۱۳۸۸). تحلیل توزیع فضایی کتابخانه‌‌های عمومی در شهر مشهد. کتابداری و اطلاع‌رسانی، ۱۲(۲)، ۷-۲۸.
۱۲. زارع، امین؛ گودینی، یاسر؛ و ریاحی، عارف (۱۳۹۴). مطالعه عوامل موثر بر استفاده از کتابخانه‌‌های عمومی (مطالعه موردی کاربران کتابخانه‌‌های عمومی شهر کرمانشاه). نظام‌‌ها و خدمات اطلاعاتی، ۴(۳و۴)، ۵۱-۶۲.
۱۳. زوارقی، رسول؛ سالکی‌ملکی، محمدعلی؛ قاسمی‌خوئی، معصومه؛ و سالکی ملکی، فاطمه (۱۳۹۳). مکان‌یابی کتابخانه‌‌های عمومی با استفاده از تکنیک تاپسیس-فازی: بررسی موردی کتابخانه‌‌های عمومی شهر تبریز. تحقیقات اطلاع‌رسانی و کتابخانه‌‌های عمومی، ۲۰(۲)، ۲۵۳-۲۷۵.
۱۴. زیاری، یوسفعلی؛ و خطیب‌زاده، فرشته (۱۳۹۱). تلفیق و تحلیل شبکه در محیط GIS جهت مکان‌گزینی کاربری درمانی (بیمارستان)؛ مطالعه موردی شهر سمنان. مدیریت شهری و روستایی، ۱۰(۲)، ۲۴۷-۲۵۸.
۱۵. صدرا، فاطمه؛ و پاشاپور، حجت‌اله (۱۳۹۵). تحلیل فضایی-مکانی مدل‌‌های تصمیم‌گیری چندمعیاره فازی در مکان‌گزینی کتابخانه عمومی، مطالعه موردی: منطقه چهار کلانشهر تبریز. فصلنامه جغرافیایی سرزمین، ۱۳(۱)، ۹۳-۱۰۸.
۱۶. طالشی، مصطفی؛ و حکیم دوست، یاسر (۱۳۹۸). تحلیل فضایی توسعه‌‌یافتگی مناطق روستایی با تأکید بر نقش‌‌آفرینی اشتغال زنان روستایی در شهرستان رامسر. مطالعات برنامه‌ریزی سکونتگاه‌‌های روستایی، ۱۴(۲)، ۴۷۳-۴۸۹.
۱۷. عابدینی، موسی؛ پیروزی، الناز؛ آقایاری، لیلا؛ و استادی، الناز (۱۳۹۶). پهنه‌بندی خطر سیلاب در شهرستان مشکین شهر با استفاده از مدل ویکور. فصلنامه جغرافیایی سرزمین، ۱۴(۴)، ۲۱-۳۴.
۱۸. عفیفیان، فرزانه؛ حیاتی، زهیر؛ و گلی، علی (۱۳۹۳). مکان‌یابی کتابخانه‌‌های عمومی با سامانه اطلاعات جغرافیایی نمونه: شهر شیراز. تحقیقات اطلاع‌رسانی و کتابخانه‌‌های عمومی، ۲۰(۲)، ۲۲۹-۲۵۱.
۱۹. فرج‌پهلو، عبدالحسین؛ آخشیک، سمیه‌سادات؛ و رجبعلی بگلو، رضا (۱۳۹۴). متناسب‌سازی مدل تعالی سازمانی برای کتابخانه‌‌های عمومی ایران (مطالعه موردی کتابخانه‌‌های عمومی ایران). تحقیقات اطلاع‌رسانی و کتابخانه‌‌های عمومی، ۲۱(۴)، ۵۲۹-۵۴۷.
۲۰. فصیحی، حبیب‌اله (۱۳۹۸). تحلیل دسترس‌پذیری کتابخانه‌‌های عمومی در منطقه ۲۰ تهران. تحقیقات اطلاع‌رسانی و کتابخانه‌‌های عمومی، ۲۵(۲)، ۲۳۳-۲۵۶.
۲۱. قدوسی، مصطفی؛ و صادقی نیارکی، ابوالقاسم (۱۳۹۸). مکانیابی کتابخانه‌‌های عمومی در شهر بجنورد با استفاده از روش تحلیل سلسله‌مراتبی فازی. تحقیقات اطلاع‌رسانی و کتابخانه‌‌های عمومی، ۲۵(۲)، ۲۵۷-۲۹۰.
۲۲. قنبری ابوالفضل؛ و قنبری، محمد (۱۳۹۰). ارزیابی توزیع فضایی پارک‌‌های شهری تبریز با استفاده از سیستم اطلاعات جغرافیایی GIS (روش تطبیقی تحلیل شبکه و بافرینگ). جغرافیا و برنامه‌‌ریزی محیطی، ۲۴(۲)، ۲۲۳-۲۳۴.
۲۳. مختارپور، رضا (۱۳۸۷). مکان‌یابی کتابخانه‌‌های عمومی کشور: ضرورت و مؤلفه‌‌ها (با تأکید بر سامانه اطلاعات جغرافیایی). پژوهش‌نامه پردازش و مدیریت اطلاعات، ۲۴(۱)، ۲۰۳-۲۱۷.
۲۴. مختارپور، رضا؛ تقی زاده، ایوب؛ و رنگزن، کاظم (۱۳۸۸). مکان‌یابی کتابخانه‌‌های عمومی شهرستان اهواز با استفاده از سامانه اطلاعات جغرافیایی (ساج). کتابداری و اطلاع‌رسانی، ۱۲(۲)، ۲۹-۴۴.
۲۵. مدیری، مهدی؛ شاطریان، محسن؛ و حسینی، احمد (۱۳۹۷). مکان‌یابی کتابخانه‌‌های عمومی شهر تهران به منظور بهبود دسترسی شهروندان. نگرش‌‌های نو در جغرافیای انسانی، ۱۰(۲)، ۲۳۱-۲۴۷.
۲۶. مرکز آمار ایران (۱۳۹۵). سالنامه آماری. آمار و اطلاعات استان گیلان.
۲۷. میری، انیس؛ اسلامی، مریم؛ و مرجانی، عباس (۱۳۹۵). شخصی‌سازی ارائه خدمات در کتابخانه‌‌های عمومی از دیدگاه کتابداران کتابخانه‌‌های عمومی شهر مشهد. پژوهش‌نامه کتابداری و اطلاع‌رسانی، ۶(۲)، ۲۲۷-۲۴۳.
۲۸. نادری، فتح‌الله؛ ناصری، بهروز؛ و بسطامی، نعمت‌اله (۱۴۰۰). کارایی مدل ویکور در پهنه‌بندی خطر زمین لغزش در حوضه آبخیز سد گلال استان ایلام. جغرافیا و مخاطرات محیطی، ۸(۱)، ۲۱-۳۹.
۲۹. نهاد کتابخانه‌‌های عمومی کشور (۱۳۹۷). آمایش سرزمینی کتابخانه‌‌های عمومی ایران (دستورالعمل تعیین محدوده‌‌های خدمت). معاونت پژوهشی دانشکده جغرافیای دانشگاه تهران.
۳۰. هاشمی، ماجد؛ اصغری، آزاد؛ و رحمتی، حیدر (۱۳۹۳). مکان‌یابی کتابخانه‌‌های عمومی شهر سقز با استفاده از سامانه اطلاعات جغرافیایی (ساج). آمایش محیط، ۷(۲)، ۱۵۱-۱۶۸.
31. Chandrasekar, K., & Sivathaasan, N. (2016). Children's section of the Jaffna Public Library: User satisfaction survey. Library Review, 65(1/2), 108-119. [DOI:10.1108/LR-05-2015-0050]
32. Chowdhury, S., Islam, Sh., & Islam, A. (2011). The information literacy education readiness of central public library (CPL) in Dhaka of Bangladesh. International Journal of Information Science and Management, 1(2), 23-44.
33. Koontz, C., & Gubbin, B. (2010). IFLA public library service guidelines [e-book]. Retrieved August 22, 2016 from: https://www.degruyter.com/view/product/43971. [DOI:10.1515/9783110232271.bm]
34. Soheili, J. & Marandi, M. (2017). Evaluating the quality of optimal privacy in the study spaces of libraries and its impact on the satisfaction rates of consulting individuals (Case study: Public library of Qazvin). Space Ontology International Journal, 6(1), 47-54.
Research on Information Science and Public Libraries
Volume 30, Issue 2
Summer 2024
Pages 211-192

Home

Submit Manuscript

Reviewers

Contact Us