دوره 29، شماره 4 - ( 10-1402 )                   دوره 29 شماره 4 صفحات 497-484 | برگشت به فهرست نسخه ها


XML English Abstract Print


Download citation:
BibTeX | RIS | EndNote | Medlars | ProCite | Reference Manager | RefWorks
Send citation to:

Guneylu N, Azimi A, Zerehsaz M. Needs assessment for information consultant profession. Research on Information Science and Public Libraries 2023; 29 (4) :484-497
URL: http://publij.ir/article-1-2390-fa.html
گونیلو نادیا، عظیمی علی، زره‌ساز محمد. نیازسنجی حرفه مشاور اطلاعات. تحقیقات اطلاع‌رسانی و كتابخانه‌های عمومی. 1402; 29 (4) :484-497

URL: http://publij.ir/article-1-2390-fa.html


علم اطلاعات و دانش‌شناسی، دانشکده روانشناسی و علوم تربیتی، دانشگاه خوارزمی، تهران، ایران ، azimia@khu.ac.ir
چکیده:   (1187 مشاهده)
هدف: در عصر ما که اطلاعات شاکلۀ همۀ ابعاد زندگی ما را شکل می‌دهد، مشاوران اطلاعات نقشی حیات خواهند داشت. هدف این پژوهش، نیازسنجی ایجاد حرفه مشاور اطلاعات است. نیازسنجی حرفۀ مشاور اطلاعات، ناظر به بررسی زمینه‌های نیاز، ابعاد نیاز و نیز الزامات کسب این حرفه است. به نظر می‌رسد معرفی ویژگی‌های شاخص حرفۀ مشاور اطلاعات با توجه به گسترش شتابان علوم و نیاز جامعه به راهبری هدفمند افراد برای برخورداری از مزایا و دستاوردهای علمی و اجتماعی، ضروری است. در این پژوهش، ضمن بررسی زمینه‌های حرفۀ مشاور اطلاعات، نیازسنجی ایجاد حرفۀ مشاورۀ اطلاعات انجام شده است.
روش‌: پژوهش حاضر با رویکرد کیفی و ازنظر روش گردآوری داده‌‌ها، به‌صورت ترکیبی با دو ابزار مطالعۀ کتابخانهای و مصاحبۀ ساختاریافته انجام شده است. در این پژوهش، ابتدا با جستجوی منظم در پایگاه‌‌های هدف ازجمله ساینس‌دایرکت، اسکوپوس، گوگل اسکولار و پایگاه‌‌های داخلی ازجمله ایرانداک، جهاد دانشگاهی و نورمگز، متون مرتبط استخراج شد. پس از بررسی متون برای استخراج متغیرهای نیازهای مربوط به مشاورۀ اطلاعات، 458 کد باز به دست آمد، و در مصاحبه‌‌های انجام‌شده با 12 متخصص این حوزه، 122 کد شناسایی شد. پس از این مراحل، کدهای استخراج‌شده از مصاحبه‌‌های متخصصان نیز با مفاهیم متون تلفیق شدند (درمجموع، 580 کد). در پایان، مقوله‌های اصلی (کدگذاری گزینشی) در چهار دستۀ نیازهای جاری، آستانه‌‌ای، بی‌پاسخ و آتی قرار گرفتند. 
یافته‌‌ها: درخصوص نیازهای ایجاد حرفۀ مشاورۀ اطلاعات، 32 مقوله مشتمل بر580 مؤلفه استخراج شد. از مهم‌ترین نیازهای جاری، می‌توان سواد اطلاعات سلامت، ورود به فرایندهای صنعتی، تاب‌آوری در مقابل آشوب و شرایط غیرمترقبه و کاریابی و تغییر شغل را ذکر کرد. برای نیازهای آستانه‌ای یا مرزی، می‌توان اقتصاد بازیافتی، یکپارچگی با هوش مصنوعی، هوش مصنوعی زایا، هویت مجازی و شبکه‌های اجتماعی و زمینه‌های صنعتی و تجاری مرتبط با ژنوم انسان را ذکر کرد. نیازهای بی‌پاسخ شامل مضامینِ بین‌المللی‌سازی و سازگاری فرهنگ سازمانی، داده‌های چندوجهی، افزایش عدم قطعیت و نیاز به نوآوری، استفادۀ عمومی از انرژی‌های پاک، تقابل شفافیت و منافع سازمان، و امنیت و محرمانگی در متاورس است. نیازهای آتی نیز مضامین شامل افزایش خطوط قرمز و فرایندهای فزایندۀ اداری، زبان رمزگونۀ علم، زندگی ابری و انسان سایبورگی می‌شود.
اصالت/ارزش: در این پژوهش، پیچیدگی‌های نیازهای اطلاعاتی و نقش مهم مشاوران اطلاعاتی برای انواع نیازهای ما در جامعه بررسی شد. نیازسنجی انجام‌شده نشان داد که انسان امروزی، نیازهای جاری، آستانه‌ای، بی‌پاسخ، و آتی گسترده‌ای دارد و انتظار می‌رود مشاوران اطلاعات با توجه به پتانسیل‌های مورد انتظار ازجمله نگاه بیرونی و دید فراگیر و تجارب انباشتی مشابه به رفع این نیازها کمک کنند. زمینه و نیازهای شناسایی‌شده در این پژوهش راه را برای مطالعۀ شرایط حضور مشاوران اطلاعات و نحوۀ ارتباط و پاسخ‌گویی این متخصصان هموار کرده است.
متن کامل [PDF 654 kb]   (412 دریافت)    
نوع مطالعه: كمّي | موضوع مقاله: مطالعات مديريتي
دریافت: 1401/11/24 | پذیرش: 1402/5/10 | انتشار: 1402/10/10

فهرست منابع
1. Adler, M. A. (2015). Broker of Information, the “Nation's Most Important Commodity”: The Library of Congress in the Neoliberal Era. Information & Culture, 50(1), 24-50.‏
2. Agada, J. (1997). Information counseling and the outsourcing challenge to corporate librarianship. College & research libraries, 58(4), 337-346.‏
3. Alimoradi, Z., Zerehsaz, M., & Azimi, A., (2022). Desirable Job Competencies for The Position of Information Consulting Job in Iran. Human Information Interaction, 9(3), 64-76. (in Persian)
4. Bagheri, M., Zamani, B. E., & Abdollahi, S. M. (2013). Effectiveness of Information Counseling Courses on Information Seeking Behavior of Public Library Users: A case study. Research on Information Science and Public Libraries, 18(4), 385-400. (in Persian)
5. Barzegaran, N., Sharif, A., & Hassanzadeh, M. (2020). Infopreneurship in Libraries and Information centers: The Influencing Factors. Sciences and Techniques of Information Management, 6(2), 43-72. [DOI:10.22091/stim.2020.5441.1387 (in Persian)]
6. Basil, P., Yen, D. C., & Tang, H. L. (1997). Information consulting developments, trends and suggestions for growth. International journal of information management, 17(5), 303-323. [DOI:10.1016/S0268-4012(97)00013-3]
7. Dinkmeyer, D., & Carlson, J. (1977). Consulting: Training counselors to work with teachers, parents, and administrators. Counselor Education and Supervision, 16(3), 172-177.‏ [DOI:10.1002/j.1556-6978.1977.tb01606.x]
8. Kerimova, S. G. (2020). Libraries as consulting centers for business sector. Proceedings of the State Public Scientific and Technical Library SB RAS, Trudy GPNTB SO RAN, (4), 100-104. [DOI:10.20913/2618-7575-2020-4-100-104]
9. Khosh Tarash Sendi, M., (2019). The effect of cooperation of information consultant on the quality of the performance of dissertations for nursing master degree. Librarianship and Information Organization Studies. 10(1), 1-39. [DOI:10.22054/qccpc.2019.36911.2001 (in Persian)]
10. Jahangard, Y. (1999). History of guidance and counseling: Second part. Peyvand, (243), 229-232. (in Persian)
11. Levine-Clark, M., & Dean, T. C. (Eds.). (2013). ALA glossary of library and information science (4th ed.). Chicago: American Library Association.
12. Moradimoghadam, H., & Khademi, R. (2023). Establishing information consulting services in public libraries. International Journal of Information Science and Management (IJISM), 21(3), 131-144.
13. Naghshineh, N. (1998). Information counseling training: Bridging the existing gap in information-seeking behavior among different social groups. Iranian Journal of Information Processing and Management, 14(1), 74-80. (in Persian)
14. OED Online (2017). Consultant. Retrieved from https://www.oed.com/search/dictionary/?scope=Entries&q=Consultant
15. Otuza, E. C. (2021). Rethinking business information as veritable catalyst for organizational competitive advantage. Information Impact: Journal of Information and Knowledge Management, 12(2), 137-152. [DOI:10.4314/iijikm.v12i2.11]
16. Pantry, S., & Griffiths, P. (2003). Librarians or knowledge managers? What’s in a name, or is there a real difference?. Business Information Review, 20(2), 102-109. [DOI:10.1177/0266382103202011]
17. Thompson, E. H., (1943). ALA glossary of library terms: With a selection of terms in related fields. Chicago: American Library Association.
18. Vickers, P. (1992). Information consultancy in the UK. Journal of information science, 18(4), 259-267. [DOI:10.1177/016555159201800403]
19. Webster, D. E., & Lorenz, J. G. (1980). Effective use of library consultants. Library Trends, 345-362.
20. Wormell, I., Olesen, A., & Mikulás, G. (2011) Information consulting: Guide to good practice. Oxford, UK: Chandos. [DOI:10.1533/9781780632858]
21. Young, H. (1983). ALA Glossary of Library and Information Science. Chicago: American Library Association.

ارسال نظر درباره این مقاله : نام کاربری یا پست الکترونیک شما:
CAPTCHA

ارسال پیام به نویسنده مسئول


بازنشر اطلاعات
Creative Commons License این مقاله تحت شرایط Creative Commons Attribution-NonCommercial 4.0 International License قابل بازنشر است.

کلیه حقوق این وب سایت متعلق به تحقیقات اطلاع‌رسانی و کتابخانه‌های عمومی می باشد.

طراحی و برنامه نویسی : یکتاوب افزار شرق

© 2024 CC BY-NC 4.0 | Research on Information Science and Public Libraries

Designed & Developed by : Yektaweb