نهاد کتابخانه‌های عمومی کشور تحقیقات اطلاع‌رسانی و کتابخانه‌های عمومی 2645-5730 31 4 2025 12 22 The readiness of public libraries in Iran for the implementation of lifelong learning programs میزان آمادگی کتابخانه‌های عمومی ایران برای اجرای برنامه‌های یادگیری مادام‌‌العمر 1 20 733240 10.61882/publlij.2025.2076713.1051 FA هاشم عطاپور گروه علم اطلاعات و دانش‌‌شناسی، دانشگاه تبریز، تبریز، ایران 0000-0003-0763-8413 کیومرث تقی پور گروه علوم تربیتی، دانشگاه تبریز، تبریز، ایران 0000-0001-6799-7720 مریم کنگرلویی کارشناسی‌ارشد، علم اطلاعات و دانش‌شناسی، دانشگاه تبریز، تبریز، ایران 0009-0001-7409-0008 Journal Article 2025 02 06 Purpose: The present study was conducted with the aim of assessing the readiness of public libraries affiliated with Iran Public Libraries Foundation for the implementation of lifelong learning programs Methods: The research method employed in this study was descriptive-survey in nature. The research population included all librarians and managers working in public libraries across Iran (a total of 7000 individuals). A sample of 364 participants was selected for the study. Ultimately, 223 individuals participated in completing the questionnaires. Data collection was carried out using a researcher-developed questionnaire comprising eight key components: basic lifelong learning skills, staff competencies, inter-organizational collaboration, learning infrastructure, personal and professional development, support for formal education, equal access to information resources, and promotion of reading culture. Results: The findings revealed that public libraries demonstrated above-average preparedness in areas such as basic skills, staff competencies, collaboration with organizations, learning infrastructure, support for formal education, and the promotion of a reading culture. However, in providing effective learning opportunities for personal and professional development, as well as ensuring equal access to information resources, their level of preparedness was below average. Conclusions: The findings of this study indicate that public libraries affiliated with Iran Public Libraries Foundation possess a relatively suitable capacity for implementing lifelong learning programs. However, two critical areas—namely, users’ personal and professional development and equitable access to information resources—require greater attention, investment, and strategic planning. Accordingly, it is recommended that Iran Public Libraries Foundation enhance access to digital resources and offer diverse educational programs to better facilitate lifelong learning at the national level. هدف: پژوهش حاضر با هدف بررسی میزان آمادگی کتابخانه‌های عمومی تحت پوشش نهاد کتابخانه‌های عمومی ایران برای اجرای برنامه‌های یادگیری مادام‌العمر انجام شد. روش: روش پژوهش حاضر از نوع توصیفی- پیمایشی است. جامعه پژوهش کلیه کتابداران شاغل در کتابخانه‌های عمومی ایران به تعداد 7000 نفر بودند که از این جامعه، تعداد 364 نفر به عنوان نمونه پژوهش انتخاب شد. در نهایت، 223 نفر در تکمیل پرسش‌نامه‌ها مشارکت کردند. ابزار گردآوری داده‌ها، پرسش‌نامه‌ای محقق‌ساخته با هشت مؤلفه کلیدی شامل مهارت‌های پایه یادگیری مادام‌العمر، صلاحیت‌های کارکنان، همکاری بین‌سازمانی، زیرساخت‌های یادگیری، توسعه شخصی و حرفه‌ای، پشتیبانی از آموزش رسمی، دسترسی برابر به منابع اطلاعاتی و ارتقای فرهنگ مطالعه و خواندن بود. یافته‌ها: یافته‌ها حاکی از آمادگی بیشتر از حد متوسط کتابخانه‌های عمومی در حوزه‌های مهارت‌های پایه، صلاحیت‌های کارکنان، همکاری با سازمان‌ها، زیرساخت‌های یادگیری، پشتیبانی از آموزش رسمی و ارتقای فرهنگ مطالعه و خواندن بود. با این حال، در ارائه فرصت‌های یادگیری اثربخش برای توسعه شخصی و حرفه‌ای و همچنین دسترسی برابر به منابع اطلاعاتی، میزان آمادگی کمتر از حد متوسط بود. نتیجه‌‌گیری: نتایج پژوهش حاضر نشان می‌دهد که کتابخانه‌های عمومی تحت پوشش نهاد کتابخانه‌های عمومی ایران ظرفیت نسبتاً مناسبی برای اجرای برنامه‌های یادگیری مادام‌العمر دارند. با این حال، دو حوزه مهم یعنی توسعه شخصی و حرفه‌ای کاربران و نیز دسترسی برابر به منابع اطلاعاتی نیازمند توجه، سرمایه‌گذاری و برنامه‌ریزی بیشتر هستند. بر این اساس، پیشنهاد می‌شود نهاد کتابخانه‌های عمومی با تقویت دسترسی به منابع دیجیتال و ارائه برنامه‌های متنوع آموزشی، زمینه‌های لازم را برای تحقق هرچه بهتر یادگیری مادام‌العمر در سطح ملی فراهم آورد.

https://publij.ir/article_733240_391e20e02009ee1364d5b83d480ef514.pdf

نهاد کتابخانه‌های عمومی کشور تحقیقات اطلاع‌رسانی و کتابخانه‌های عمومی 2645-5730 31 4 2025 12 22 Assessing the Feasibility of Financial Literacy Programs for Children in Public Libraries: A SWOT Analysis ارزیابی امکان اجرای برنامه‌های آموزش سواد مالی کودکان در کتابخانه‌‌های عمومی با رویکرد سوات 21 34 731124 10.61882/publlij.2025.2075511.1048 FA مریم امیدخدا دکترای علم اطلاعات و دانش شناسی، نهاد کتابخانه‌های عمومی کشور، تهران، ایران 0000-0003-0075-493X زهرا خواجه‌علی جهانتیغی گروه علم اطلاعات و دانش‌شناسی، دانشگاه پیام نور، تهران، ایران 0000-0002-1971-7365 رسول تودار گروه علم اطلاعات و دانش‌شناسی، واحد تنکابن، دانشگاه آزاد اسلامی، تنکابن، ایران 0000-0003-2165-9632 Journal Article 2024 07 29 Purpose: The present study aimed to assess the feasibility of implementing financial literacy educational programs for children in public libraries and to formulate appropriate strategies for this purpose using the SWOT analysis model. Methods: This applied research employed a mixed-methods (qualitative-quantitative) approach. Data were collected through documentary studies and semi-structured interviews with 10 experts (including professors of library and information science, experts from the Iran Public Libraries Institution, children’s librarians, and a finance professor). Qualitative data were analyzed using thematic content analysis, and quantitative data were analyzed using the Delphi technique and a weighting process within the SWOT framework. Results: The findings indicated that the total weighted scores for internal factors (strengths and weaknesses) and external factors (opportunities and threats) were 3.86 and 3.29, respectively, both exceeding the theoretical average of 3.00. This demonstrates the superiority of internal strengths (such as a commitment to public education, attractive children's spaces, and creative programming capability) and the dominance of external opportunities (such as family acceptance and their increased awareness) over threats and weaknesses. The most significant weakness was identified as limitations in educational facilities, and the most critical threat was the weak national infrastructure for financial literacy. Based on this analysis, the four strategic categories (SO, ST, WO, WT) were formulated. Conclusion: The results show that public libraries in Iran possess adequate capacity and a favorable strategic position to enter the field of children's financial literacy education. Success depends on initiating step-by-step, creative, and low-cost programs while simultaneously attracting partnerships and resources to address infrastructural barriers. هدف: پژوهش حاضر با هدف ارزیابی امکان اجرای برنامه‌های آموزشی سواد مالی کودکان در کتابخانه‌های عمومی و تدوین راهبردهای مناسب برای آن، با استفاده از مدل تحلیل سوات انجام شده است. روش: این پژوهش از نوع کاربردی است که با رویکرد ترکیبی (کیفی-کمی) اجرا شد. داده‌ها از طریق مطالعه اسنادی و مصاحبه‌های نیمه‌ساختاریافته با ۱۰ نفر از صاحب‌نظران (متشکل از اساتید علم اطلاعات، کارشناسان نهاد کتابخانه‌ها، کتابداران کودک و یک استاد مالی) گردآوری شد. تحلیل کیفی داده‌ها با روش تحلیل محتوای مضمونی و تحلیل کمی آن‌ها با فن دلفی و فرآیند وزندهی در چارچوب سوات انجام گرفت. یافته‌ها: یافته‌ها نشان داد مجموع امتیاز وزنی عوامل داخلی (قوت‌ها و ضعف‌ها) 3.86 و عوامل خارجی (فرصت‌ها و تهدیدها) 3.93 است که هر دو از میانگین نظری (عدد 3) بالاترند. این امر بیانگر برتری قوت‌های درونی (مانند تعهد به آموزش همگانی، فضاهای جذاب کودک و قابلیت برنامه‌ریزی خلاقانه) و غلبه فرصت‌های بیرونی (مانند استقبال خانواده‌ها و افزایش آگاهی آنان) بر تهدیدها و ضعف‌هاست. مهم‌ترین ضعف، محدودیت امکانات آموزشی و مهم‌ترین تهدید، ضعف زیرساخت ملی سواد مالی شناسایی شد. بر این اساس، راهبردهای چهارگانه SO، ST، WO و WT تدوین شد. نتیجه‌‌گیری: نتایج نشان می‌دهد کتابخانه‌های عمومی ایران از ظرفیت و موقعیت راهبردی مناسبی برای ورود به عرصه آموزش سواد مالی کودکان برخوردارند. موفقیت در گرو آغاز گام‌به‌گام با برنامه‌های خلاقانه و کم‌هزینه و هم‌زمان، جذب مشارکت و منابع برای رفع موانع زیرساختی است.

https://publij.ir/article_731124_e647c59c89278691f3ecf739175a2dd3.pdf

نهاد کتابخانه‌های عمومی کشور تحقیقات اطلاع‌رسانی و کتابخانه‌های عمومی 2645-5730 31 4 2025 12 22 Identification and Validation of Components of a Health Information Services Framework in Iranian Public Libraries شناسایی و اعتبارسنجی مؤلفه‌های چارچوب خدمات اطلاعات سلامت در کتابخانه‌های عمومی ایران بر اساس مرور نظام‌مند و تحلیل عاملی تأییدی 35 56 733597 10.61882/publlij.2026.2076368.1050 FA فرزانه پارسا دانشجوی دکتری علم اطلاعات و دانش شناسی، دانشگاه خوارزمی، تهران، ایران 0009-0004-7579-0227 داود حاصلی گروه علم اطلاعات و دانش شناسی، دانشگاه خوارزمی، تهران، ایران 0000-0002-1406-211X نصرت ریاحی نیا گروه علم اطلاعات و دانش شناسی، دانشگاه خوارزمی، تهران، ایران 0000-0003-2609-6330 Journal Article 2024 11 02 Purpose: This study aims to identify the components of a health information services framework through a systematic review of the literature and to validate these components using confirmatory factor analysis (CFA) from the perspective of public librarians in Iran. Methods: An exploratory mixed‑methods design was employed, consisting of two phases: a systematic literature review and confirmatory factor analysis. In the first phase, relevant databases and citation indexes were systematically searched using the PRISMA framework to locate sources related to health information services. Following multiple stages of screening and data refinement, 61 eligible documents were identified. The research team conducted a thematic analysis of the extracted data. Based on the resulting themes, a questionnaire was developed and administered to 300 Iranian public librarians. The collected data were analyzed using CFA to assess the validity of the proposed framework. Results: The systematic review revealed a broad spectrum of health information services offered in public libraries worldwide, leading to the identification of three major functional categories and 19 specific services. The CFA results confirmed the validity of these three categories within the Iranian context: informational functions (8 services), educational functions (8 services), and social functions (12 services). These findings demonstrate that the structure of health information services identified globally aligns with the perceptions and experiences of Iranian public librarians. Conclusions: The systematic review identified diverse health information services implemented in public libraries internationally. The confirmatory factor analysis further demonstrated that Iranian public libraries possess both the capacity and willingness to contribute to community health promotion. The validated framework provides a practical foundation for developing, organizing, and expanding health information services in Iranian public libraries. It can guide policymakers, library administrators, and practitioners in designing evidence‑based programs that enhance public access to reliable health information and support informed health decision‑making. هدف: هدف پژوهش حاضر شناسایی مؤلفه‌های چارچوب خدمات اطلاعات سلامت براساس مرور نظام‌مند متون و تحلیل عاملی تأییدی مؤلفه‌ها از نظر کتابداران کتابخانه‌های عمومی ایران است. روش: رویکرد پژوهش ترکیبی اکتشافی و شامل دو مرحله مرور نظام‌مند متون و تحلیل عاملی تأییدی است. در مرحله نخست برای اکتشاف مؤلفه‌ها با استفاده از چارچوب پریزما، پایگاه‌های اطلاعاتی و استنادی به‌صورت نظام‌مند برای یافتن منابع مرتبط با «خدمات اطلاعات سلامت» جست‌وجو شدند. نتایج طی مراحل مختلف پالایش داده‌ها بررسی و در نهایت ۶۱ سند مرتبط شناسایی شد. داده‌ها به‌صورت موضوعی توسط تیم پژوهش تحلیل شدند. بر اساس مضامین استخراج‌شده، پرسشنامه‌ای طراحی شد و توسط ۳۰۰ کتابدار عمومی ایرانی تکمیل شد. داده‌های حاصل با استفاده از تحلیل عاملی تأییدی مورد بررسی قرار گرفتند. یافته‌ها: مرور نظام‌مند متون نشان داد خدمات اطلاعات سلامت در کتابخانه‌های عمومی تنوع بالایی دارند و سه کارکرد و 19 خدمت شناسایی شدند. تحلیل عاملی تأییدی سه دسته اصلی خدمات اطلاعات سلامت استخراج شده شامل کارکردهای اطلاع‌رسانی (8 خدمت)، آموزشی (8 خدمت) و اجتماعی (12 خدمت) مرتبط با سلامت در کتابخانه‌های عمومی را تأیید کرد. نتیجه‌گیری: مرور نظام‌مند متون گسترده وسیعی از خدمات اطلاعات سلامت را در کتابخانه‌های عمومی دنیا شناسایی کرد. تحلیل عاملی تأییدی نیز نشان داد کتابخانه‌های عمومی ایران ظرفیت و تمایل بالایی برای ایفای نقش در ارتقای سلامت جامعه دارند و چارچوب پیشنهادی می‌تواند راهنمای توسعه این خدمات باشد.

https://publij.ir/article_733597_69d769d0cbe4483e289d07f0236ad288.pdf

نهاد کتابخانه‌های عمومی کشور تحقیقات اطلاع‌رسانی و کتابخانه‌های عمومی 2645-5730 31 4 2025 12 22 Identifying and Prioritizing Factors Influencing the Organizational Commitment of Librarians and Staff in Public Libraries شناسایی و اولویت‌بندی عوامل مؤثر بر تعلق خاطر سازمانی کتابداران و کارکنان کتابخانه‌های عمومی 57 74 730920 10.61882/publlij.2025.2071774.1026 FA ایمان نریمانی دانشجوی دکتری علم اطلاعات و دانش‌شناسی، دانشگاه قم، قم، ایران 0009-0000-2915-1636 رضا کریمی گروه علم اطلاعات و دانش‌شناسی، دانشگاه قم، قم، ایران 0000-0002-3826-5325 محمدرضا نصیری دانشجوی دکتری علم اطلاعات و دانش‌شناسی، دانشگاه قم، قم، ایران 0000-0002-8881-1670 Journal Article 2024 11 26 Purpose: This study is applied in approach and utilizes a mixed-methods design. Initially, the Fuzzy Delphi method was employed to identify and screen the factors affecting the level of organizational commitment. Subsequently, the Marcus normalized weighted decision matrix technique was used to prioritize these factors. Methods: This study was conducted in terms of an applied approach and a mixed method. To conduct the study, first, using the Fuzzy Delphi method, the factors affecting the level of organizational commitment were identified and screened, and then the Marcus Normalized Decision Matrix technique was used to prioritize these factors. Results: The results indicated that the factors influencing the level of organizational commitment among librarians and staff in public libraries, in order of priority, are: familiarity with work procedures, job satisfaction, compensation and benefits systems, motivational incentives, career/organizational goal setting, organizational justice, and the existence of a coherent performance appraisal system. Conversely, factors such as clarity of the decision-making process and workplace health and safety, while important, received lower scores and thus occupy lower priority rankings. Conclusion: The results of the study demonstrate that the most significant factors influencing organizational commitment include familiarity with work procedures, job satisfaction, compensation and benefits systems, motivational incentives, and career goal setting. Accordingly, organizations should focus on improving job training, motivational systems, and enhancing professional communication. هدف: تعلق خاطر سازمانی، به عنوان پیوند عمیق فرد با سازمان و باور به ارزش‌های آن، نه تنها به ماندگاری کارکنان و افزایش بهره‌وری کمک می‌کند، بلکه به سازمان نیز امکان می‌دهد تا با اطمینان بیشتری به آینده نگاه کرده و برنامه‌ریزی کند. هدف از پژوهش حاضر، شناسایی و اولویت‌بندی عوامل مؤثر بر تعلق خاطر سازمانی کتابداران و کارکنان کتابخانه‌های عمومی است. روش: این پژوهش از نظر رویکرد کاربردی و با روش ترکیبی انجام شده است. برای انجام پژوهش ابتدا با استفاده از روش دلفی فازی، عوامل مؤثر بر میزان تعلق خاطر سازمانی شناسایی و غربالگری شده‌اند و سپس از فن ماتریس تصمیم‌گیری نرمال‌موزون مارکوس برای اولویت‌بندی این عوامل بهره گرفته شده است. یافته‌ها: نتایج حاصل از پژوهش نشان داد که عوامل مؤثر بر میزان تعلق خاطر سازمانی کتابداران و کارکنان کتابخانه‌های عمومی به ترتیب عبارتند از آشنایی با نحوه انجام کار، رضایت شغلی، نظام‌های حقوق و مزایا، انگیزه‌بخشی، هدف‌گذاری شغلی/ سازمانی، عدالت سازمانی، وجود برنامه‌ریزی منسجم برای ارزشیابی عملکرد. در مقابل، عواملی مانند روشن بودن فرایند تصمیم‌گیری و سلامت محیط کاری با امتیاز پایین‌تر، اگرچه مهم هستند، اما در اولویت‌های پایین‌تری قرار دارند. نتیجه‌گیری: نتایج پژوهش نشان داد که مهم‌ترین عوامل مؤثر بر تعلق خاطر سازمانی شامل آشنایی با نحوه انجام کار، رضایت شغلی، نظام‌های حقوق و مزایا، انگیزه‌بخشی و هدف‌گذاری شغلی است. بر این اساس، تمرکز سازمان‌ها باید بر بهبود آموزش شغلی، نظام‌های انگیزشی و ارتقاء ارتباطات شغلی باشد.

https://publij.ir/article_730920_003a2929fa2dd28f0e5a0bbc981a208f.pdf

نهاد کتابخانه‌های عمومی کشور تحقیقات اطلاع‌رسانی و کتابخانه‌های عمومی 2645-5730 31 4 2025 12 22 Users’ Understanding and Experience of Keeping and Leaving Personal Information in Public Libraries درک و تجربه کاربران کتابخانه‌های عمومی از حفظ و رهاسازی اطلاعات شخصی 75 90 734172 10.61882/publlij.2026.2084684.1065 FA سمیه ابراهیمی کارشناسی‌ارشد علم اطلاعات و دانش‌شناسی، دانشگاه بیرجند، بیرجند، ایران 0000-0001-9711-1302 محمدرضا کیانی گروه علم اطلاعات و دانش‌شناسی، دانشگاه بیرجند، بیرجند، ایران 0000-0003-1461-4348 لیلی سیفی گروه علم اطلاعات و دانش‌شناسی، دانشگاه بیرجند، بیرجند، ایران 0000-0002-7282-9913 محمود سنگری گروه علم اطلاعات و دانش‌شناسی، دانشگاه بیرجند، بیرجند، ایران 0000-0003-0444-7515 Journal Article 2024 09 06 Purpose: The purpose of this research is to identify users' perceptions and experiences regarding why and how they keep and leave personal information items in public libraries in South Khorasan Province. Methods: This study was conducted using an interpretive phenomenological approach. The sample was selected through purposive sampling from among active users of public libraries in South Khorasan Province with a bachelor's degree or higher. The data collection tool was a semi-structured interview. Results: Personal information items were categorized into two groups: print and digital resources. The participants valued keeping information resources in both categories. Regarding leaving them, they believed it posed certain challenges but in some cases proceeded due to an inability to make decisions. The most important reasons for keeping print information resources, according to the respondents, were: personal interest, perceived future need, informational, historical, or religious value, study purposes, research activities, reminiscing, lack of access to the internet and digital resources. The most important reasons for keeping digital information items were cited as: ease and prevalence of using such resources, greater accessibility compared to print resources, saving time and cost, personal interest and need, and educational purposes. Conclusion: Based on the findings, users place great importance on keeping and securely managing their personal information, whether in print or digital form. Most users have had positive experiences accessing their personal information and believe that keeping it offers more benefits than leaving it. However, in cases where personal information holds no value to them, they are willing to leave it. هدف: هدف پژوهش شناسایی ادراک و تجربه کاربران از چرایی و چگونگی حفظ و رهاکردن اقلام اطلاعات شخصی در کتابخانه‌‌های عمومی استان خراسان جنوبی است. روش: این پژوهش با استفاده از روش پدیدارشناسی تفسیری انجام شد. نمونه از طریق نمونه‌‌گیری هدفمند و از بین کاربران فعال کتابخانه‌های عمومی استان خراسان جنوبی با مقطع کارشناسی و بالاتر انتخاب شد. ابزار گردآوری اطلاعات، مصاحبه نیمه‌ساختاریافته بود. یافته‌ها: اقلام اطلاعات شخصی در دو گروه منابع کاغذی و دیجیتال تقسیم‌‌بندی شدند. نمونه مورد نظر برای حفظ منابع اطلاعاتی در هر دو گروه ارزش قائل بودند. نظرشان در مورد رهاکردن، این بود که این کار مشکلاتی را ایجاد می‌‌کند اما در برخی از موارد به دلیل عدم قدرت تصمیم‌‌گیری این کار را انجام می‌‌دهند. مهم‌ترین دلایل حفظ منابع اطلاعات کاغذی از نظر پاسخگویان عبارت بودند از: داشتن علاقه، احساس نیاز در آینده، داشتن ارزش اطلاعاتی، تاریخی و یا مذهبی، مطالعه، انجام کارهای تحقیقاتی، مرور خاطرات، عدم دسترسی به اینترنت و منابع دیجیتال و مهم‌‌ترین دلایل برای حفظ اقلام اطلاعاتی دیجیتال از نظر آنان، استفاده راحت و رایج از اینگونه منابع، در دسترس بودن نسبت به منابع کاغذی، صرفه‌‌جویی در وقت و هزینه، علاقه و نیاز و آموزش، عنوان شد. نتیجه‌گیری: بر اساس یافته‌های پژوهش کاربران به حفظ و مدیریت امن و محرمانه اطلاعات شخصی خود اعم از کاغذی و دیجیتال اهمیت زیادی قائل هستند. اکثر کاربران تجربیات مثبتی از دسترسی به اطلاعات شخصی خود داشته‌اند و معتقدند که حفظ این اطلاعات برای آنها مزایای بیشتری نسبت به رهاکردن دارد. با این حال، در مواردی که اطلاعات شخصی ارزشی برای کاربران نداشته باشد، آنها آمادگی رهاکردن آنها را دارند.

https://publij.ir/article_734172_09082a562efcff8278582e75f68004bc.pdf

نهاد کتابخانه‌های عمومی کشور تحقیقات اطلاع‌رسانی و کتابخانه‌های عمومی 2645-5730 31 4 2025 12 22 Design and Compare Rubrics types for Assessment Students' Information Literacy: An Action Research طراحی و مقایسه انواع روبریک جهت سنجش سواد اطلاعاتی ‌دانش‌آموزان: یک مطالعه اقدام‌پژوهی 91 109 733914 10.61882/publlij.2026.2084421.1064 FA نسترن پورصالحی گروه علوم اطلاعات و مدیریت دانش، دانشکدگان مدیریت، دانشگاه تهران، تهران، ایران 0000-0002-7114-105X Journal Article 2024 09 26 Purpose: The manner of evaluating information literacy can enhance the quality of education and the assessment of information literacy within educational environments. It is essential for an information literacy instructor to be able to obtain an appropriate assessment of an individual's basic competency level and the effectiveness of the instruction provided, as well as to deliver feedback effectively to the learner. This paper aims to construct three types of rubrics and provide an opportunity to compare them through a pilot implementation for assessing students' information literacy. Methods: This research was conducted a qualitative action research on assess students' information literacy. Three types of rubrics were developed by studying textbooks and interviewing 16 teachers. A comparative pilot implementation of these rubrics was then carried out to assess the information literacy of 19 upper primary school students Results: The results elucidate the capabilities of each type of rubric—holistic, point-based, and descriptive-analytical—in explaining the student's status. The holistic rubric expresses the status in a single word. The descriptive-analytical rubric provides a more precise description of the status by selecting descriptive components. The point-based rubric offers a more precise opportunity for the student to solve problems and improve their status. Conclusion: Comparative findings indicate that the holistic rubric can provide a suitable overall view of the skills. Descriptive-analytical rubrics more accurately depict the student's status. The method for improving the status and addressing deficiencies is more apparent in the point-based rubrics. هدف: نحوه ارزشیابی سواد اطلاعاتی می‌تواند کیفیت آموزش و سنجش سواد اطلاعاتی را در محیط‌های آموزشی ارتقا دهد. لازم است مربی سواد اطلاعاتی بتواند سنجش مناسبی از سطح توان پایه فرد و اثربخشی آموزش ارائه شده به دست آورد و نیز به نحو مطلوب به مخاطب بازخورد دهد. این نوشتار در نظر دارد سه نوع روبریک (نشانه نمره‌گذاری)، را ساخته و امکان مقایسه آن ها را در اجرای آزمایشی برای ارزشیابی سواد اطلاعاتی دانش آموزان فراهم آورد. روش: این پژوهش با رویکرد کیفی، و با روش اقدام‌پژوهی انجام شده است. برای رفع مشکل نحوه ارزشیابی سواد اطلاعاتی دانش آموزان، با مطالعه کتاب‌های درسی و مصاحبه از 16 معلم سه نوع روبریک ساخته شد و مقایسه انواع این روبریک‌ها را در اجرای آزمایشی آن برای سنجش سواد اطلاعاتی 19 ‌دانش‌آموز مقطع دوره دوم دبستان‌ صورت پذیرفت. یافته‌ها: نتایج قابلیت‌های هر یک از انواع روبریک کل‌نگر، نقطه‌ای و توصیفی- تحلیلی را برای تبیین وضعیت ‌دانش‌آموز مشخص می‌کند. روبریک ‌کل‌نگر، وضعیت را به صورت تک کلمه‌ای بیان می‌دارد. روبریک توصیفی- تحلیلی با انتخاب مؤلفه‌هایی توصیفی دقیق‌تری از وضعیت ذکر می‌کند. روبریک تک نقطه‌ای، فرصت حل مشکلات و ارتقای وضعیت ‌دانش‌آموز را به صورت دقیق‌تری برای وی فراهم می‌سازد. نتیجه‌گیری: یافته‌های مقایسه‌ای نشان می‌دهد روبریک ‌کل‌نگر می‌تواند نمای کلی مناسبی از کار به دست دهد. روبریک‌های توصیفی- تحلیلی به نحو دقیق‌تری وضعیت ‌دانش‌آموز را نشان می‌دهد. نحوه بهبود وضعیت و رفع نواقص در روبریک تک نقطه‌ای بیشتر به چشم می‌خورد.

https://publij.ir/article_733914_0a4257c3ec4ad809101d868e9152a2be.pdf