[صفحه اصلی ]   [Archive] [ English ]  
:: صفحه اصلي :: درباره نشريه :: آخرين شماره :: تمام شماره‌ها :: جستجو :: ثبت نام :: ارسال مقاله :: تماس با ما ::
:: دوره 19، شماره 1 - ( 3-1392 ) ::
دوره 19 شماره 1 صفحات 21-51 برگشت به فهرست نسخه ها
پیشنهاد چارچوبی نو برای کتابشناسی توصیفی- تحلیلی با تأکید بر دیدگاه انتقادی
لیلا عبدی ، اکبر صیادکوه، آمنه سادات طاهریان
دانشجوی دکتری دانشگاه شیراز ، leilaabdi27@yahoo.com
چکیده:   (4858 مشاهده)
هدف: با توجه به اهمیت کتابشناسی در تهیه منابع کتابخانه، ضروری است که آنها بر مبنای چارچوبی سازمان‌مند تنظیم شوند تا از اِتلاف زمان و هزینه، نارضایتی مخاطبان، یکدست نبودن ساختار و ارزیابی سطحی جلوگیری شود. از آنجایی که بررسی متون حاکی از نبود چنین ابزاری برای تدوین و نقد کتاب‌شناسی‌ها بود، هدف پژوهش حاضر ارائه چارچوبی توصیفی- تحلیلی در این راستا بوده است. روش: پژوهش حاضر از نوع پژوهش‌های اَسنادی است. با اتخاذ رویکردی کیفی، سه دسته از متون مرتبط با موضوع و مسئله پژوهش شامل: 1. متون کتاب‌شناسی (400 منبع)؛ 2. چارچوب‌های کتابشناسی در متون انگلیسی (در سطحی محدودتر و در دسترس)؛ 3. متون روش تحقیق و مرجع‌شناسی رشته کتابداری و اطلاع‌رسانی، بررسی شدند. با توجه به اصل اشباع مقوله‌هاگردآوری داده‌ها تا جایی ادامه یافت که دیگر اطلاعات جدیدی در راستای مسئله تحقیق به دست نیاید. فیش‌‌ها به شیوه تحلیل محتوای کیفی بررسی، دسته‌بندی و تحلیل شدند و مقوله‌های لازم استخراج شدند. تعدیل و اصلاح مقوله‌ها و چارچوب به دست‌آمده تا پایان تحقیق همچنان ادامه داشت ضمن آن‌که با استفاده از نظرات متخصصان مربوط و نیز پیاده‌سازی بر روی 10 کتاب در حوزه اسطوره نیز اعتباریابی گردید. نتایج: با تحلیل محتوای کیفی، چارچوبی شامل دو قسمت توصیفی و تحلیلی حاصل شد. 3 مقوله‌ فرعی به دست آمده در بخش توصیفی، اطلاعات کتابشناختی، معرفی کوتاه نویسنده، آثار او، اجزای کتاب و رئوس مطالب را دربر می‌گیرد. بخش تحلیلی خود به دو قسمت موضوعی و انتقادی تقسیم شد. مقوله‌های فرعی به دست آمده در قسمت موضوعی شامل 3 مورد هدف نویسنده به لحاظ موضوعی، هدف نویسنده به لحاظ نوع مخاطب و نوع اثر به لحاظ تأثیرگذاری است. در قسمت انتقادی نیز که سهم عمده چارچوب حاصل را به خود اختصاص داد، 20 مقوله فرعی شامل چاپ کتاب، اعتبار ناشر، اعتبار نویسنده، تطابق عنوان کتاب با محتوای آن، فهرست مطالب، ارزشیابی پیشگفتار و مقدمه، سبک و نثر، ویژگی منحصر به فرد کتاب، تحلیل مطالب، میزان دستیابی نویسنده به هدف (به لحاظ موضوعی)، میزان دستیابی نویسنده به هدف (به لحاظ تطابق با مخاطب)، میزان پوشش مباحث اصلی کتاب، دیدگاه حاکم بر کتاب یا نشانه‌های سوگیری نویسنده، استقلال مطالب کتاب، نتیجه‌گیری، جدول‌ها و نمونه‌ها، پانویس‌ها و پی‌نویس‌ها، منابع، نمایه‌ها و وضعیت ترجمه، به دست آمد. اصالت/ارزش: چارچوب حتی‌الامکان جامع، مانع و نوین حاصل از پژوهش حاضر می‌تواند در تدوین و ارزیابی کتاب‌ها و کتابشناسی‌ها استفاده شود و راهنمای نویسندگان، محققان، منتقدان و مخاطبان آنها باشد و فعالیت‌های علمی مربوط را هدفمند و یکدست کند.
واژه‌های کلیدی: کتابشناسی، کتابشناسی توصیفی، کتابشناسی تحلیلی، کتابشناسی انتقادی
متن کامل [PDF 407 kb]   (68 دریافت)    
نوع مطالعه: كمّي | موضوع مقاله: سازماندهي اطلاعات
دریافت: ۱۳۹۲/۴/۵ | پذیرش: ۱۳۹۲/۴/۲۷ | انتشار: ۱۳۹۲/۴/۲۷
ارسال پیام به نویسنده مسئول

ارسال نظر درباره این مقاله
نام کاربری یا پست الکترونیک شما:

کد امنیتی را در کادر بنویسید >



XML   English Abstract   Print


Download citation:
BibTeX | RIS | EndNote | Medlars | ProCite | Reference Manager | RefWorks
Send citation to:

Abdi L, Sayadkuh A, Taherian A. Proposing an Alternative Framework for Evaluating Annotative Bibliographies. تحقيقات اطلاع رساني و كتابخانه هاي عمومي. 2013; 19 (1) :21-51
URL: http://publij.ir/article-1-336-fa.html
عبدی لیلا، صیادکوه اکبر، طاهریان آمنه سادات. پیشنهاد چارچوبی نو برای کتابشناسی توصیفی- تحلیلی با تأکید بر دیدگاه انتقادی. تحقيقات اطلاع‌رساني و كتابخانه‌هاي عمومي. 1392; 19 (1) :21-51

URL: http://publij.ir/article-1-336-fa.html

دوره 19، شماره 1 - ( 3-1392 ) برگشت به فهرست نسخه ها
تحقیقات اطلاع‌رسانی و کتابخانه‌های عمومی Research on Information Science and Public Libraries
iranpl
Persian site map - English site map - Created in 0.054 seconds with 816 queries by yektaweb 3506